Madde 31 — Lisans sahibi tüzel kişilerin diğer yükümlülükleri
Madde 31 - Lisans sahibi şirketlerin ilgili mevzuatta düzenlenenlerin yanısıra diğer hak ve yükümlülükleri şunlardır;
a) Sisteme giriş hususundaki ihtilaflar nedeniyle Kuruma başvurulması halinde taraflar, Kurul tarafından verilecek kararlara uymak zorundadır.
b) (Değişik:RG-2/12/2023-32387) Lisans sahipleri Kurumun izni olmadan iletim (LNG hariç), dağıtım ve depolama tesislerini teminat olarak gösteremez, üzerine ipotek koyduramaz ve rehin veremez. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile kamu tüzel kişisi olmayan depolama lisansı sahibi tüzel kişiler, Kurulun uygun göreceği haller dışında; teminat olarak hisse rehni, kısıtlayıcı etki doğuracak alacağın temliki, lisans kapsamındaki hakların temliki, hesaplarının rehni, ticari işletme rehni, sigorta poliçelerinin temliki, ipotek ve malvarlığı rehni işlemleri ile bu mahiyette sonuç doğurabilecek herhangi bir işlem gerçekleştiremez, ortakları da dahil üçüncü kişiler lehine kefil, garantör, kreditör, lehine ipotek veren olamaz, ayrıca müşterek ve/veya müteselsil borçlu sıfatı ile her nam adı altında olursa olsun üçüncü kişinin borcuna kefalet veya garantörlük verilmesi anlamına gelecek bir işlem tesis edemez. Bu hükümler dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile kamu tüzel kişisi olmayan depolama lisansı sahibi tüzel kişilerin ana sözleşmelerinde yer alır.
c) Lisans sahipleri Kurumun izni olmadan şirket ana sözleşmelerinde yer alan faaliyet konusu ile ilgili olarak değişiklik yapamaz.
d) (Değişik:RG-1/4/2021-31441) Lisans sahipleri, başvuru formunda beyan edilen temsil ve ilzama yetkili kişilerin değişmesi halinde, yeni belirlenen yetkili kişileri gösterir sicil tasdiknamesinin ve/veya vekaletnamenin aslı veya onaylı suretini Kuruma on gün içinde sunar.
e) Depolama ve iletim hizmeti veren lisans sahipleri, iletim ve depolama tesislerinin işletimi ve minimum stok için kullanılacak miktardaki doğal gazı sistem kullanıcılarından talep edebilir. Sistem kullanıcıları sözkonusu talebin, en az sisteme verdikleri doğal gaz oranına bağlı olarak tespit edilen miktarını bedeli mukabili temin etmekle yükümlüdür.
f) Lisans sahipleri, lisanslarında Kuruldan izin alınmaksızın yapılacak faaliyetler olarak belirtilenlerin dışında piyasa dışı faaliyette bulunamaz. Kurul izin verme aşamasında talep edilen lisansın türü, piyasa dışı faaliyetin niteliği ve enerji piyasası ile ilişkisini göz önünde bulundurur. Tüzel kişiler lisanslarında belirtilen faaliyetleri arasında hesap ayrışımını yapmak zorunda olup, çapraz sübvansiyon tesis edemez.
g) (Değişik:RG-21/7/2004-25529) Tüzel kişiler, her bir piyasa faaliyeti ve faaliyet gösterilen her bir tesis için ayrı ayrı lisans almak kaydıyla piyasada birden fazla faaliyette bulunabilir. Ancak doğal gazın toptan satış faaliyeti ile iştigal eden tüzel kişi, iletim veya dağıtım faaliyeti yapamaz, iletim veya dağıtım faaliyet yapan tüzel kişiye iştirak edemez.
h) 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda öngörülen rekabet özgürlüğü, hakim durumun kötüye kullanılmaması, birleşme ve devir almaya ilişkin hususlar, doğal gaz piyasasında faaliyet gösterecek tüzel kişilere de uygulanır.
i) Lisans sahipleri makul ve basiretli bir tacir gibi davranarak piyasa faaliyetlerini gerçekleştirir.
k) Dağıtım, iletim ve depolama lisanslarının süresi sonunda sona erme durumu hariç, yeni lisans sahibi faaliyete başlayıncaya kadar sistemin işleyişinde bir aksaklığa meydan vermemek için Kurum, masrafları ve gelirleri eski lisans sahibine ait olmak üzere, tesislerle ilgili her türlü tedbiri alır.
l) (Değişik:RG-6/4/2019-30737) Lisans sahibi, lisansın sona ermesi veya iptal edilmesi halinde, lisansın sona erme tarihinden veya iptal kararının kendisine yazılı olarak tebliğinden itibaren en geç onbeş gün içerisinde lisansı Kuruma iade eder. Lisansları sona eren veya iptal edilen tüzel kişilerin ticaret unvanları ve lisans türleri Kurumun internet sayfasında duyurulur. Boru hattı ile iletim, dağıtım ve depolama lisansları sona erdirilen veya iptal edilen tüzel kişilerin ticaret unvanları ve lisans türleri ayrıca Resmî Gazete’de yayımlanır.
m) Kurumdan lisans alan tüzel kişiler, ilgili mevzuat ve faaliyet türlerine göre diğer mevzuat hükümlerine uymakla yükümlüdür.
n) (Ek:RG-23/9/2022-31962)Kurul, bir tüketiciye doğal gaz tedarik etmekte olan lisans sahibi şirketlerin sözleşme süresi içerisinde iflası, lisanslarının iptal edilmesi ve/veya OTSP çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda temerrüde düşmesi gibi nedenlerle doğal gaz tedarik edilemeyen veya serbest tüketici olma hakkına sahip olduğu halde gaz tedariki sağlanamayan tüketicilere gaz arzı sağlamak üzere bir veya birden fazla lisans sahibini son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirebilir. Son kaynak tedarikçisi ve son kaynak tedarik bedelinin belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
o) (Ek:RG-24/12/2025-33117) İletim şebekesinden hizmet alan lisans sahipleri arz güvenliği kapsamında alınacak tedbirlere riayet etmek ve kapasiteleri verimli bir şekilde kullanmak zorundadır. Kanun gereğince arz güvenliğine yönelik alınacak tedbirler kapsamında; faaliyette bulunmayan ve/veya iletim şebekesi kapasitelerini verimli bir şekilde kullanmadığı şebeke işleyişine ilişkin mevzuat uyarınca tespit edilen lisans sahiplerinin bilgilerinin iletim şirketi tarafından Bakanlığa bildirilmesi ve Bakanlık tarafından iletim şirketinin görüşleri alınarak Kuruma bildirilmesi durumunda, bu lisans sahiplerinin faaliyetleri Kurul tarafından geçici olarak durdurulabilir. Faaliyetleri geçici olarak durdurulan lisans sahipleri Kurum internet sitesinde ilan edilir. Kurul tarafından faaliyetleri geçici olarak durdurulan ithalat lisans sahiplerinin, durdurulan ithalat faaliyetine ilişkin kapasiteleri iletim şebekesinin verimli kullanımını teminen bu süre içinde Kurul tarafından spot boru gazı ithalatına hasredilebilir.
ö) (Ek:RG-24/12/2025-33117) İthalat lisansı başvuruları açısından Kurum tarafından yapılacak piyasa yoğunlaşması değerlendirmesi çerçevesinde piyasada rekabet ortamının oluşturulması amacıyla Kanunun 7 nci maddesinin (a) bendinin (5) numaralı alt bendi gereğince ilgili tüzel kişiye organize toptan satış piyasasında ilave satış yükümlülüğü ve/veya miktar devri yükümlülüğü getirilebilir.
Eşit taraflar arasında ayrım yapılmaması