Madde 26 — Üretim şirketlerinin toptan satış faaliyetinde bulunması
Madde 26 – (Değişik fıkra:RG-23/9/2022-31962) Doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri 6491 sayılı Kanuna göre yapılır. Arama ve işletme ruhsatları Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından verilir. Üretim faaliyeti, piyasa faaliyetinden sayılmaz.
(Değişik:RG-30/5/2008-26891) Üretim şirketleri, ürettikleri gazı toptan satış lisansı almak kaydıyla toptan satış şirketlerine, ithalatçı şirketlere, ihracatçı şirketlere, dağıtım şirketlerine, kuyubaşından olmak kaydıyla CNG satış şirketleri ile CNG iletim ve dağıtım şirketlerine veya serbest tüketicilere pazarlayabilir. Üretici şirketler bu satış miktarının Kurumca cari yıla ilişkin olarak belirlenecek ulusal tüketim tahmininin yüzde yirmisini geçmemek kaydıyla doğrudan serbest tüketicilere, geri kalan doğal gazı ise, ithalatçı şirketler, dağıtım şirketleri veya toptan satış şirketleri vasıtasıyla piyasaya sunabilir. Üretim şirketleri, ihracatçı lisansı almak kaydıyla ürettiği gazı ihraç edebilir.
Üretim şirketlerinin toptan satış ve ihracat lisansı almak için toptan satış ve ihracat lisans koşullarını taşımaları zorunludur.
(Değişik fıkra:RG-23/9/2022-31962) Üretilen doğal gaz, iletim şirketleri ile yapılacak taşıma ve teslim sözleşmelerine göre taşıttırılır. Üretim merkezinin bağlantılı sisteme uzak olması halinde, üretilen gazın bağlantılı sistem oluşturma şartı aranmaksızın dolaysız hat ile iletilmesi ve serbest tüketicilere satışı üretim şirketlerince yapılabilir. Ancak, bu husus, Kurulun ekonomik ve teknik şartları göz önünde bulundurarak vereceği karara bağlıdır. Üretilen doğal gazın iletim şebekesi vasıtasıyla iletilmesinin teknik ve ekonomik olarak uygun olmadığına Kurulca karar verilmesi ve üretim yapan toptan satış şirketinin kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla, üretim şirketi tarafından dağıtım şebekesine bağlantı yapılarak üretilen doğal gaz dağıtım şirketince öncelikle satın alınır. Kurul, gerekli hallerde bu kapsamda satın alınacak doğal gaz bedelini belirler. Ayrıca, üretim şirketleri ürettiği doğal gazın yıllık üretim kapasitesinin Kanunun 8 inci maddesinin (a) fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen miktardan az olması durumunda, üretilen doğal gazı, şehir içi dağıtım faaliyeti yapmaksızın diğer tüketicilere satabilir. Üretim şirketlerinin iletim ve depolama ile ilgili mevcut tesislerdeki hakları saklıdır. Bu hakkın kullanılması Kanunun 4 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) ve (d) bentlerindeki hükümlere tabidir.
Üretim şirketleri; tarifeler, teslim kuralları, gaz kalitesi, gaz arzı, mevsimsel değişiklikler gibi hususlarda Kurumun yapacağı düzenlemelere uymakla yükümlüdür.
(Ek fıkra:RG-24/12/2025-33117) Toptan satış lisansı sahibi üretim şirketlerinin; ilgili ve diğer mevzuattaki teknik kriterlere uymak ve diğer mevzuattan kaynaklanan izin, ruhsat, onay alma yükümlülüklerini yerine getirmek şartıyla, herhangi bir satış faaliyeti yapmaksızın, ilgili lisanslarında kayıtlı bulunan üretim sahalarından ürettikleri doğal gazı sıkıştırarak, üretim sahaları arasında sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) olarak taşınması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyet için CNG satış ve/veya CNG iletim ve dağıtım lisansı almalarına gerek yoktur. Söz konusu lisans sahibi tüzel kişiler bu kapsamdaki sıkıştırma ve/veya taşıma faaliyetleri için CNG iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerden hizmet alabilir.