Madde 5 — Matrah ve nispet
MADDE 5 – (1) Bina vergi değerinin, 1319 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanan tutarı aşan kısmı, mesken nitelikli taşınmaza ait verginin matrahını oluşturacaktır.
(2) Değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmazlardan değeri;
5.000.000 TL ile 7.500.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil)
5.000.000 TL’yi aşan kısmı için (Binde 3)
10.000.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil) 7.500.000 TL’si için
7.500 TL, fazlası için (Binde 6)
10.000.000 TL’den fazla olanlar 10.000.000 TL’si için 22.500 TL,
fazlası için (Binde 10)
oranında vergilendirilir.
(3) Mesken nitelikli taşınmaza gerek paylı mülkiyet gerekse elbirliği mülkiyet halinde malik olunması durumunda, matrah olarak taşınmazın toplam değeri esas alınır.
(4) 1319 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde yer alan tutar ile aynı Kanunun 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan vergi oranlarına esas mesken nitelikli taşınmaz değerlerinin alt ve üst sınırları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılır ve bu şekilde hesaplanan tutarların 1.000 Türk Lirasına kadar olan kesirleri dikkate alınmaz.
ÖRNEK 3: Mükellef (E)’nin mesken nitelikli 3 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 4.900.000 TL, ikinci taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 6.000.000 TL, üçüncü taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 6.500.000 TL’dir.
Mükellef (E)’ye ait mesken nitelikli birinci taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 1319 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen değeri aşmadığından verginin konusuna girmemekte, mükellef (E)’nin ikinci ve üçüncü taşınmazları söz konusu değeri aştığı için verginin konusuna girmektedir. Dolayısıyla, mükellef (E)’nin mükellefiyeti takip eden yıl olan 2021 yılı başından itibaren başlayacaktır. Ancak, mükellefin değerli konut vergisinin konusuna giren birden fazla mesken nitelikli taşınmazı olduğu için söz konusu taşınmazlardan bina vergi değeri en düşük olan taşınmaz, 1319 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği vergiden muaf olup mükellef tarafından (Ek 2A) ile bildirimde bulunulacaktır.
Söz konusu taşınmazların bina vergi değerlerinin, 2021 yılı için sırasıyla 5.145.000 TL, 6.300.000 TL, 6.825.000 TL; vergi tarifesinin ise değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmazlardan değeri;
5.250.000 TL ile 7.875.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil)
5.250.000 TL’yi aşan kısmı için (Binde 3)
10.500.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil) 7.875.000 TL’si için
7.875 TL, fazlası için (Binde 6)
10.500.000 TL’den fazla olanlar 10.500.000 TL’si için 23.625 TL,
fazlası için (Binde 10)
olarak yeniden değerleme oranının yarısı oranında güncellendiği ve yeniden değerleme oranının 2020 yılı için %10 olarak tespit edildiği varsayılmıştır.
Buna göre, mükellef (E)’nin, 2021 yılının Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyan edip Şubat ve Ağustos ayları sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödeyeceği değerli konut vergisi aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
| 1 | Birinci meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 5.145.000 TL |
| 2 | Birinci mesken için ödenecek vergi tutarı | Vergi ve bildirime tabi değil |
| 3 | İkinci meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 6.300.000 TL |
| 4 | İkinci mesken için ödenecek vergi tutarı | Muaf ve bildirime tabi (Ek 2A) |
| 5 | Üçüncü meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 6.825.000 TL |
| 6 | Üçüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı | ‰3 |
| 7 | Üçüncü mesken için ödenecek vergi tutarı [(6.825.000-5.250.000)*‰3] | 4.725 TL |
ÖRNEK 4: Mükellef (F)’nin mesken nitelikli 4 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci ve ikinci taşınmazların 2020 yılı bina vergi değerleri 5.500.000 TL, üçüncü taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 7.600.000 TL, dördüncü taşınmazın 2020 yılı bina vergi değeri 10.500.000 TL’dir.
Mükellef (F)’ye ait mesken nitelikli taşınmazların 2020 yılı bina vergi değerleri 1319 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen değeri aştığından söz konusu taşınmazlar değerli konut vergisinin konusuna girmektedir. Dolayısıyla mükellef (F)’nin mükellefiyeti takip eden yıl olan 2021 yılı başından itibaren başlayacaktır. Ancak, mükellefin değerli konut vergisinin konusuna giren mesken nitelikli birden fazla taşınmazı olduğu için söz konusu taşınmazlardan bina vergi değeri en düşük olanlarından bir tanesi 1319 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği vergiden muaf olup mükellef tarafından (Ek 2A) ile bildirimde bulunulacaktır.
Söz konusu taşınmazların bina vergi değerlerinin, 2021 yılı için sırasıyla 5.775.000 TL, 5.775.000 TL, 7.980.000 TL, 11.025.000 TL; vergi tarifesinin ise değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmazlardan değeri;
5.250.000 TL ile 7.875.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil)
5.250.000 TL’yi aşan kısmı için (Binde 3)
10.500.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil) 7.875.000 TL’si için
7.875 TL, fazlası için (Binde 6)
10.500.000 TL’den fazla olanlar 10.500.000 TL’si için 23.625 TL,
fazlası için (Binde 10)
olarak yeniden değerleme oranının yarısı oranında güncellendiği ve yeniden değerleme oranının 2020 yılı için %10 olarak tespit edildiği varsayılmıştır.
Buna göre, mükellef (F)’nin, 2021 yılının Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyan edip Şubat ve Ağustos ayları sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödeyeceği değerli konut vergisi aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
| 1 | Birinci meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 5.775.000 TL |
| 2 | Birinci mesken için ödenecek vergi tutarı | Muaf ve bildirime tabi (Ek 2A) |
| 3 | İkinci meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 5.775.000 TL |
| 4 | İkinci mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı | ‰3 |
| 5 | İkinci mesken için ödenecek vergi tutarı [(5.775.000-5.250.000)*‰3] | 1.575 TL |
| 6 | Üçüncü meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 7.980.000 TL |
| 7 | Üçüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı | Bina vergi değerinin 7.875.000 TL’si için 7.875, fazlası için ‰6 |
| 8 | Üçüncü mesken için ödenecek vergi tutarı [7.875+(7.980.000-7.875.000)*‰6] | 8.505 TL |
| 9 | Dördüncü meskenin bina vergi değeri (2021 yılı değeri) | 11.025.000 TL |
| 10 | Dördüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı | Bina vergi değerinin 10.500.000 TL’si için 23.625 TL, fazlası için ‰10 |
| 11 | Dördüncü mesken için ödenecek vergi tutarı [23.625+(11.025.000-10.500.000)*‰10] | 28.875 TL |
| 12 | Ödenecek toplam vergi tutarı (1.575+8.505+28.875) | 38.955 TL |
Verginin beyanı, ödeme süresi ve ödeme yeri