Madde 5 — İlke ve kurallar
MADDE 5-(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerin yanı sıra; kurumsal strateji, politika ve eylem planları ile uyumlu olarak arz güvenliği ve iş sürekliliğinin sağlanması, kamu hizmetlerinin aksamaması, yerli ve milli imkânların kullanılması ve geliştirilmesi, ölçülülük, amaca uygunluk ilkeleri dikkate alınır.
(2) İhalelerde temel ilkeler yönünden şartlara en uygun ihale usulü uygulanır. Bu ilkenin gözetilmesi şartıyla ihtiyaçlar kamu kurum ve kuruluşlarından karşılanabilir.
(3) Mal ve hizmet alımları ile yapım işleri her bir kısım için ayrı teklif alınmasını sağlamak üzere kısmi teklif alma yoluyla ihale yapılabilir. Bu durumda ihale dokümanında teklif verilebilecek her bir kısım ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday ve isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. İhaleler bileşenlerinin miktarı, teslim tarihi, yapılma yeri ve niteliği gibi hususlar dikkate alınarak kısımlara ayrılır.
(4) İhalelere katılım ve yeterlik şartları; temel ilkeler göz önüne alınarak ihalenin türü, konusu, niteliği, miktarı, yaklaşık maliyeti, karmaşıklığı ve riskleri dikkate alınarak belirlenir.
(5) İhale süreçlerinde hata, eksiklik, yanlışlık ve usulsüzlük gibi riskleri ortadan kaldırmak amacıyla görevler ayrılığı ilkesine uyulur. Bu Yönetmelik kapsamındaki iş, işlem, eylem ve kararların uygulanması, kontrol edilmesi, onaylanması ve denetlenmesi görevlerinin farklı kişi ve/veya birimler tarafından yerine getirilmesi esastır.
(6) Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal ve hizmet alımları ile yapım işleri bir arada ihale edilemez, ancak birlikte ihale edilmesi halinde ihalenin türü; alımın ana konusu ile yaklaşık maliyet içerisindeki payı en yüksek olan kısım birlikte dikkate alınarak belirlenir.
(7) Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. Ancak ödeneği her yıl rutin olarak programlanan ertesi mali yılda gerçekleştirilecek veya süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir. İlk yıl için öngörülen ödenek, proje maliyetinin %10’undan az olamaz.
(8) İhale dokümanı hazırlanmadan, ihale ilanı yapılamaz.
(9) İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan yapım işlerinde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur.
(10) Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet ve kamulaştırma ile gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ihaleye çıkılamaz. Ancak petrol ve doğal gaz boru hattı projelerinin hat kısımları için bu işlemler iş programına uygun olarak sözleşme süresince yapılabilir.
(11) İdare, ihaleyi yapıp yapmamakta veya herhangi bir aşamasında iptal etmekte serbesttir.
(12) İhalelerde yerli ve milli imkânların kullanılması ve geliştirilmesi esastır.
(13) Yapım işlerinde teknik çözümlerin belirlenemediği veya teknik şartname ve projelerin hazırlanamadığı haller ile ivedi haller dışında kesin veya uygulama projesi ile ihaleye çıkılır. Tasarım ve yapım işlerinin birlikte ihale edildiği işlerde ise, ön proje veya kesin ihtiyaç programı ile ihaleye çıkılır.
(14) İhalelerde ülkemizin taraf olduğu ikili veya çok taraflı uluslararası anlaşmaların kamu alımlarına ilişkin hükümleri uygulanır.
(15) Yönetim Kurulu, pazarlık usulü ve doğrudan temin için belirlenen parasal limitleri, ihale türü veya ihale birimi bazında azaltmaya yetkilidir. Bu hususa ilişkin kararlar onaylanmış ihale planında belirtilebilir.
(16) Yurt dışı alımlar ile kamu veya özel kurum ve kuruluşlarına ait internet siteleri, çevrim içi elektronik ticaret siteleri veya benzeri uygulamalar üzerinden yapılan alımlarda faks, elektronik posta veya internet üzerinden teklif alınabilir.
(17) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak tüm iş ve işlemler ile eylemler, taleplerin bildirilmesi, ihale planının hazırlanması, onaylanması ve izlenmesi, ihalelerin onaylanması, teklif verme, bildirimler ve yeterlik sistemine kayıt dâhil kısmen veya tamamen İdarece işletilen elektronik sistemler, uygulamalar veya araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir.
(18) İdare, bu Yönetmelik kapsamında yapacağı ihalelerde, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç 4734 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine tabi değildir.
(19) Bu Yönetmelik kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, kendilerine görev verilen her kademedeki personel, üstlenmiş olduğu görev ve yetki çerçevesinde sorumludur.
(20) Bu Yönetmelik kapsamındaki tüm iş, işlem, eylem, karar ve süreçler ön mali kontrole tabi tutulabilir. Ön mali kontrol bu Yönetmelik kapsamındaki iş, işlem, eylem, karar ve süreçlerin öncesinde veya sonrasında uygulanabilir. Bunlar risk düzeyine bağlı olarak yapılan önleyici, tespit edici ve düzeltici nitelikteki değerlendirmeler olup, dikkate alınmak üzere ilgili yetkili veya görevlilere sunulur. Söz konusu değerlendirmeler, danışma ve önleyici niteliği haiz olup bağlayıcı değildir ve uygulayıcıların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.