Madde 10 — Boru hattı tesislerinin güzergâh seçimi
MADDE 10 –(1) BOTAŞ Entegre Yönetim Sistemi Prosedürlerine uygun olarak yapılacak güzergâh belirleme ve kamulaştırma işlemleri 1/250.000, 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli haritalarda, varsa üst ölçek plan kararları da dikkate alınarak ilgili daire başkanlığının denetimi altında yapılır ve uygun bulunan güzergâh ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınarak kesinleştirilir. Kesinleştirme işlemleri sırasında 2565 sayılı Kanunun 27 nci maddesine göre Genelkurmay Başkanlığının olumlu görüşü alınır. Kamu kurum ve kuruluşları, güzergâh hakkındaki görüşlerini en geç 30 gün içerisinde bildirmek zorundadır. Bu süre, ivedi durumlarda BOTAŞ tarafından kısaltılabilir. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine 10 günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Kamu kurum ve kuruluşları görüş bildirmekten kaçınamaz. Süresinde görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılır.
(2) Doğal gaz boru hatları ve tesisleri güzergâhının ve yerleşim yerlerinin seçiminde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 7 nci maddesine dayanılarak, arazi üzerinde yapılacak inceleme neticesinde ve aşağıda belirtilen güzergâh seçim kriterleri de uygulanarak alternatifleri ile birlikte inşaat ve işletme kolaylığı olan en ekonomik güzergâh olmasına dikkat edilir.
(3) Boru hattı güzergâhı düzeç (eşyükselti) eğrilerine dik olmak üzere dağların ve tepelerin sırtlarından geçirilir. Yol, vadi tabanı ve dere geçişleri gibi özel geçişler için uygun yerler tespit edilir. Boru hattı güzergâhının belirlenmesinde yüksek eğime sahip iniş ve çıkışlardan, fay hatlarından, heyelanlı alanlardan, bataklıklardan ve sıvılaşmaya neden olabilecek yapıdaki bölgelerden kaçınılır. Güzergâhın, boru hattı için risk oluşturan bu yerlerden geçmesinin zorunlu olduğu durumlarda; söz konusu bu yerler jeoloji-jeoteknik, jeofizik ve inşaat mühendisleri tarafından jeolojik-jeoteknik etüt raporunda kritik geçiş olarak belirlenir ve yapım aşamasında jeolojik ve jeofizik etüt raporunda belirtilen öneriler doğrultusunda gerekli önlemler alınır. İşletme aşamasında bu kritik yerler yılda 2 defadan az olmamak üzere periyodik olarak kontrol edilir.
(4) Güzergâh belirleme çalışmalarında; arazinin jeolojik, jeomorfolojik yapısına ait gözlemsel ve/veya jeomekanik/jeoteknik etüt yapılarak belirlenen ve boru hattını etkileyebilecek olan fay zonları, heyelan alanları ile sıvılaşma alanları ve benzeri jeolojik unsurlar dikkate alınır.
(5) Güzergâhın belirlenmesinde, çevresel anlamda önem arz eden ormanlar, sulak alanlar, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 35 inci maddesi gereği koruma statüsü olan alanlar, biyolojik çeşitlilik açısından önem arz eden ekosistemler, kıyı ve sahil şeritleri ile özellikle 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında üzerinde zeytin ağacı bulunan alanlar ile verimli tarım arazilerinin seçilecek güzergâh üzerinde olmamasına dikkat edilir.
(6) Güzergâh, mümkün olduğunca yollara yakın ve işletme kolaylığı olan, imar planı olmayan tarıma elverişsiz arazilerden geçecek şekilde seçilir.
(7) Güzergâhların bitiş noktaları doğal gaz kullanacak sanayi tesisleri ve şehir dağıtımları dikkate alınarak kamu kurum ve kuruluşları özellikle valilik ve belediyelerin görüşleri doğrultusunda sabit tesis yapımına uygun, boru çapına ve istasyon tipine göre belirlenen alanın yol, elektrik işletme unsurlarının da dikkate alındığı bir yerde bitecek şekilde güzergâh seçimi yapılır. Bu yerlerin jeolojik- jeoteknik etütleri de yapılır. Boru hattı güzergâhı üzerinden çıkış alacak hatlar için de ayrım noktalarına aynı işlem yapılır.
(8) İmar uygulaması yapılmış alanlardan zorunlu hallerde güzergâh geçirilmesi durumunda, ilgili kuruluşlardan geçiş izni alınarak plandaki imar yollarından ve yeşil alanlardan yararlanılır.
(9) İmar planı yapılmış ancak imar uygulaması henüz yapılmamış bölgelerde, hâlihazır durum ile imar planı arasında farklılık çıkması durumunda, imar planını onaylayan ve uygulayan kurum ve/veya idarelerin görüşleri doğrultusunda çalışma yapılır.
(10) Güzergâh, boru hattı yapım tekniğine uygun olacak şekilde belirlenir.
(11) Otoyol, devlet ve il yolları, demiryolu geçiş alanları ile akarsu geçişlerinde boru hattı yapım tekniğine en uygun olan yerlerden geçiş yapılır ve ilgili kurumlardan geçiş izni alınarak güzergâh belirlenmesi yapılır.
(12) Güzergâhın BOTAŞ boru hattına paralel giden bölümünde mevcut boru hattının kamulaştırma haritasındaki ve/veya son durum (as-built) koordinatlarına göre aplikasyonu yapılacak ve kontrol amacıyla da dedektörle ve de gerek görülmesi halinde BOTAŞ boru hattının üzeri açılarak mevcut boru hattının tespiti yapılacaktır. Diğer kurumlara ait varsa mevcut boru hatları için gerekli bilgiler ilgili kurumlardan alınacak olup saha çalışması gerekmesi halinde ilgili kurumdan gerekli izinler alınacaktır.
(13) Baraj ve göletlerde maksimum su kotu, nehir ve derelerde ise taşkın alanı sınırı dışına çıkılmasına dikkat edilir. Nehir ve dere yatakları mümkünse dik geçilir.
(14) Yabancı boru hatları, raylı ulaşım, enerji nakil hatları gibi katodik korumayı etkileyecek benzeri yapılar için bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte diğer ilgili teknik standartlar dikkate alınır.
(15) Tabiatın ve canlı yaşamının korunmasına ve her türlü tehdide karşı önlem alınmasına dikkat edilir. Bu amaçla bozulan ekosistemin onarılması ve/veya yeniden düzenlenmesi amacıyla inşaatın bitiminden sonra uygulanmak üzere BOTAŞ tarafından Peyzaj Onarım Planı hazırlattırılır.
(16) Kazıdan çıkan üst örtü toprağı (0-20 cm) korunarak, dolgu işlemi bittikten sonra en üste tekrar konur.
(17) Boru hattı yapım aşamasından sonra, tüm tesisin son durumunu (as-built) gösteren güzergâh haritalarından oluşan bir dokümantasyon hazırlanır. Boru hattı ve tesislerinin yerleri ve boru hattı güzergâhlarının kamulaştırma planlarına uygunluğu sağlanır. Eski hatlarda bu koşulun sağlanamaması durumunda, ilgili işletme/bölge müdürlükleri tarafından, BOTAŞ Genel Müdürlüğünün kamulaştırma ile ilgili daire başkanlığından kamulaştırma planlarının güncellenmesi talep edilir. Bu tesislere ait her türlü haritalar, harita bilgileri, konum bilgileri yapım işinin yürütüldüğü birim tarafından Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) biriminin bağlı olduğu daire başkanlığına iletilir. CBS biriminin bağlı olduğu daire başkanlığı tarafından da “CBS Veri Tabanına” aktarılarak muhafaza edilir.
(18) Boru hattı güzergâhı, deniz trafiğinin yoğunluğu dikkate alınarak seçilir.
(19) Ham petrol ve doğal gaz boru hatları güzergâhının belirlenmesi sırasında, patlayıcı maddelerle kirletilmiş alanlara denk gelmemesi için, Milli Savunma Bakanlığı ile koordinasyon sağlanır.
Boru hattı tesislerinin özel güvenlik bölgesi kapsamına alınması