Madde 8 — İthalat kontrolü
MADDE 8-(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri, sekizinci fıkrada açıklanan durumlar hariç olmak üzere, ülkeye ilk giriş noktasında yapılır.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, ürünün sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya bunların kanuni temsilcileri tarafından BKKTS üzerinden başvuruda bulunulur. BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekine; ihracatçı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonları eklenerek ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Başvuru sırasında sevkiyata ait gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinden birinin fotokopisi ve fatura fotokopisi istenir. Deniz yoluyla gelen sevkiyatlarda taşıma belgesinin yanında gerektiğinde yükleme belgesi de istenir. İthalatçıların veya bunların kanuni temsilcilerinin, ithalat öncesi aşağıdaki şartları yerine getirmiş olması gerekir:
a) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı öncesinde ilgili müdürlüklere bildirimde bulunulur. Bu bildirim EK-10’da yer alan Sevkiyat Bildirimi Formu ile deniz yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az yirmi dört saat önce; demir yolu ve kara yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az on iki saat önce; hava yoluyla nakliyatta ise sevkiyatın gelişinden en az dört saat önce yapılır. Sevkiyat bildirimi ile kontrol arasındaki sürenin beş iş gününü aşması durumunda başvuru iptal olur.
b) Ön izin veya kontrol belgesi gereken ürünler için düzenlenen belgeler ilgili müdürlüğe sunulur.
(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş kontrolü; belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılır:
a) Belge kontrolü: Giriş başvurusunda sunulan bitki sağlık sertifikası ve diğer belgelerin sevkiyat bildirimi ile uyumlu olduğunun; EK-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının bulunmadığının ve EK-4’te belirlenen özel şartların karşılandığı ve bitki sağlık sertifikasında belirtilmiş olduğunun kontrolüdür. Belge kontrollerinde uyumsuzluk tespit edilmesi halinde beyan kontrolüne geçilmez.
b) Beyan kontrolü: Belge kontrolü tamamlanan giriş başvurusunun sevkiyat ile uyumluluğunun fiziki kontrolüdür. Beyan kontrolünün uyumsuz olması halinde bitki sağlığı kontrolüne geçilmez, sevkiyat engellenir. Beyan dışı bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tespit edilmesi durumunda, zararlı organizma bulaşma riskine göre sevkiyatın tamamı veya beyan dışı kısmı mahrecine iade edilir.
c) Bitki sağlığı kontrolü: Belge ve beyan kontrollerinin tamamlanmasından sonra girişi yapılmak istenen sevkiyat ve sevkiyata eşlik eden taşıma araçları, ambalaj ve diğer muhteviyatın zararlı organizmalardan ari olduğu, EK-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarını içermediği, EK-4’te yer alan özel şartlara uygunluğu ve yüksek riskli bitki olmadığının tespitidir.
ç) Resmî kontrolleri tamamlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi uygun görüldüğünde, ürüne ait Bitki Sağlık Sertifikasının aslı uygunluk yazısını düzenleyen müdürlükte muhafaza edilir. Bitki sağlığı kontrolleri tamamlanarak gıda yem uygunluğu için ilgili müdürlüğe sevk edilen ürünlerin bitki sağlık sertifikaları, uygunluk yazısını düzenleyecek olan müdürlükte muhafaza edilmek üzere gönderilir. Bu sertifika muhteviyatı ürünler için uygunluk sonrası yapılacak işlemlerde sertifikanın onaylı suretlerine ihtiyaç olması durumunda, onaylı suret ve ürün miktar bilgileri sertifika aslını muhafaza eden müdürlükten talep edilir.
(4) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme hükümleri uygulanır. Bu mevzuat kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş işlemlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan; gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri listeleri haricindeki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri giriş noktasında tamamlanır. Resmî kontrol sonucuna göre uygunluk/uygunsuzluk yazısı düzenlenir. Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinde yer alan ürünlerden analiz şartı bulunmayanlar ile gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde bulunan ve gıda güvenliği kontrolleri girişte tamamlanabilen ürünlerin resmî kontrolleri de giriş noktasında bitirilebilir.
b) Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri listesinde yer alan ürünlerin, resmî kontrollerinin giriş noktasında tamamlanamadığı durumda, belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra, düzenlenme esasları sekizinci fıkrada açıklanan Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
c) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde de yer alan ürünlerin bitki sağlığı kontrolleri tamamlandıktan sonra gıda güvenliği kontrolleri ve uygunluk işlemleri için aşağıda belirtilen işlemler yürütüldükten sonra ilgili il tarım ve orman müdürlüğüne gönderilir:
1) İlk giriş noktasında yapılan bitki sağlığı kontrolleri sonrasında uygun bulunarak diğer giriş noktalarına sevk edilecek ürünlere ait Bitki Sağlık Sertifikaları inspektör tarafından “Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük İdaresinde Yapılmıştır.” kaşesi ile onaylanır.
2) Bu listelerin her ikisinde de yer alan ve soğuk zincirle taşınan yaş meyve sebze ürünlerinin resmî kontrollerinin giriş noktasında tamamlanamadığı durumda, belge kontrolleri giriş noktasında yapıldıktan sonra Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
ç) Soğuk zincirle taşınan yaş meyve sebze ürünleri ile tohumlar, Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek, bitki sağlığı kontrollerinin yapılabileceği aynı ilde veya başka bir ildeki, Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair Ticaret Bakanlığının düzenlemesinde yer alan yetkili giriş noktasına sevk edilir.
d) Bu Yönetmelikte analiz şartı bulunan fide, fidan gibi üretim materyali, iç ve dış mekân süs bitkileri, çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçekler; belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü tamamlanmak üzere Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek aynı ildeki veya Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair Ticaret Bakanlığının düzenlemesinde yer alan başka bir ildeki gümrük gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama yerlerine sevk edilebilir.
e) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenenlerin, başka bir ülkeye yeniden ihracat (re-export) yapılmak istendiği durumlarda, bu ürünler ilk giriş noktasında resmî kontrolleri tamamlanarak Serbest Bölgeye Dolaşım Formu ile serbest bölgelere sevk edilir.
(5) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin haricindeki eşyaların taşınmasında kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin resmî kontrolleri, Bakanlıkça belirlenecek risk esası ve kontrol sıklığına göre gümrük idareleri ile iş birliği içerisinde yapılır.
(6) İnspektör, girişi yapılacak bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin resmî kontrolü sırasında bulduğu zararlı organizmanın EK-1’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan olup olmadığını, laboratuvar testi ile teyit ettirir. Laboratuvar testi sonuçlarına göre tespit edilen zararlı organizma ile ilgili, 16 ncı madde hükümleri uygulanır.
(7) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri içerdiği beyan edilmemiş sevkiyatlarda; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin varlığından kuşkulanmak için makul nedenler olduğu durumlarda, bu Yönetmeliğin şartlarının karşılanmasını sağlamak için, bu sevkiyatlar üzerinde de resmî kontroller yapılır.
(8) Bakanlıkça belirlenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beyan ve bitki sağlığı kontrolünün giriş noktasında yeterli teknik altyapı, fiziki şartlar ve laboratuvar imkânlarının uygun olmaması nedeniyle yapılamadığı durumlarda; belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra, EK-11’de yer alan örneğe uygun olarak Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenir. Aynı ildeki veya başka bir ildeki yetkili giriş noktasına veya gerekli karantina şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan onaylı kontrol yerlerine Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile sevkine izin verilir. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi, Bakanlıkça belirlenmiş olan aşağıdaki esaslara uygun olarak düzenlenir:
a) Ülkeye ilk giriş noktasında yapılan kontrolde, zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde araçların kapalı ve mühürlü olması halinde gümrüklü alanda beklemesine ve/veya yetkili bir gümrük idaresine sevkine izin verilir. Aksi halde sevkiyat durdurulur, zararlı organizma bulaşmasına engel olacak tedbirler alındıktan sonra araçların sevkine izin verilir.
b) İlk giriş noktasındaki inspektör tarafından BKKTS üzerinden düzenlenen Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi sevkiyata fiziksel olarak eşlik eder veya sevk yerine elektronik ortamda iletilir; varış noktasındaki ilgili müdürlük tarafından fiziksel olarak veya elektronik ortamda doğrulanır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin elektronik ortamda sorgulamasının yapılamadığı durumda bu belgeyi düzenleyen müdürlükten bilgi alınır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin nakliyeye ilişkin, EK-11’in 4 üncü bölümü, ithalatçısı/temsilcisi veya taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde taahhüt edilerek imzalanır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin geri dönen ürün için düzenlendiği durumda, ihracatta düzenlenen bitki sağlık sertifikası numarası ve başvuru numarası ilgili bölümlere yazılarak ürünün temsilcisi veya taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde taahhüt edilerek imzalanır.
c) Nakliye sırasında zararlı organizmanın bulaşma ve yayılma riskini önleyecek şekilde, beyan ve bitki sağlığı kontrollerinin onaylı kontrol yerinde ilgili müdürlük tarafından yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin bir sureti, düzenleyen Müdürlüğün dosyasında muhafaza edilir.
ç) Resmî kontroller gümrüklü sahalarda, gümrük gözetimindeki geçici depolama yerlerinde, izolasyonu sağlanmış olması kaydıyla yediemin sahalarında yapılır.
d) Giriş noktasında kontrolü yapılamayan sevkiyatların, antrepolara, yediemin alanlarına ve benzeri uygun muayene yerlerine sevk edilmesine, taşındıkları nakil araçları ya da sevkiyatların ambalajlarının; taşınması süresince kontaminasyona sebep olmayacak ve içerikleri değişmeden kalacak bir şekilde kapatılmış ve mühürlenmiş olması durumunda izin verilir.
e) Yediemin alanlarının; gümrük idaresinin denetiminde, çevresi ile fiziki bağlantısı kesilmiş ve dış ortamdan izole edilmiş, dışarıdan zararlı organizma bulaşmasını engelleyecek şekilde önlem alınmış ve giriş ve çıkışlarının kontrol altına alınmış olması gerekir. Firma tarafından verilen başvuru dilekçesine istinaden, ilgili müdürlük tarafından gümrük memuru nezaretinde, yediemin alanları uygunluğu kontrol edilir. Bu alanlarda yeterli tesis, araç ve ekipmanın bulunması ve/veya bulundurulması sağlanır. Yapılan kontrol sonrası firma temsilcisi, gümrük memuru ve inspektör tarafından tutanak düzenlenir. Yediemin alanlarının uygun olması durumunda ürünlerin boşaltmasına izin verilir. Uygun olmaması durumunda, uygunsuzluk gerekçesi ve alınması gereken ilave tedbirler, Müdürlük tarafından ithalatçıya ve ilgili gümrük idaresine bildirilir.
f) Varış yerindeki kontrolden sorumlu Müdürlük, resmî kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla Bakanlıkça talimatla belirlenen asgari koşulların yerine getirilmesini ve yeterli tesis, araç ve ekipmanın bulunmasını ve/veya bulundurulmasını ilgili gümrük idaresinden talep eder.
g) (e) bendinde belirtilen yediemin alanlarının uygun olduğu hallerde, bu Yönetmelikte analiz şartı bulunan; çiçek soğanı, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımları, iç ve dış mekân süs bitkileri, çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçekler yediemin sahalarına ve gümrüklü sahalara inspektör ve gümrük memuru nezaretinde indirilerek bu ürünlerin belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü yapılır.
ğ) Giriş noktası ve varış noktasındaki Müdürlük ile gümrük idareleri arasında, ithalatı planlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ambalajları ve nakliye araçlarına ilişkin bilgi alışverişinin, Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ya da BKKTS üzerinden etkin bir şekilde yapılması sağlanır.
(9) Bitki ve bitkisel ürünlerin bir ülkeden ülkemize ilk kez ithal edileceği durumda veya daha önce ithalatı yapılan ürünle ilgili bitki sağlığı şartlarının değişmesi halinde, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesine dayanarak ISPM 2 kapsamında uygun zararlı risk analizi istenir.
(10) Girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürün beraberinde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı ile menşe ülke tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur. İhracatı yapan ülkede üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme koşulları ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünlerin ihracatçı ülke Bitki Sağlık Sertifikası ile geldiği durumlarda, menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur. Üretim alanı veya yetiştirilme dönemleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için ihracatçı ülke tarafından menşe ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(11) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ile giriş işlemlerinde;
a) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı veya yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı da yer alır.
b) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Beyan Edilen Giriş Noktası” bölümünde, yeniden ihracat (re-export) ülkesindeki ilk varış noktası veya bu bilinmiyorsa ülkenin adının yer alması gerekir. Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ekinde yer alan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasının “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde, yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı da yer alıyorsa giriş noktası olarak Türkiye veya Türkiye’deki ilk varış noktası yazılır.
(12) Avrupa Birliği üyesi bir ülkede üretilerek başka bir Avrupa Birliği üyesi ülkeden ülkemize ihraç edilen, üretim alanı veya yetiştirilme dönemleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ihraç eden Avrupa Birliği üyesi ülke tarafından menşe ülke belirtilerek, üretim yeri bilgilerini de içeren Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.
(13) EK-4’te yer alan, üretim alanı ile ilgili alan ariliği bilgilerine ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ilgili ISPM’ler uyarınca, menşe ülkesindeki ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından ilgili zararlı organizmadan ari olarak belirlenen alanların listesi önceden bildirilir. Ari olarak bildirilen alanlardaki bitki sağlığı durumunun değişmesi halinde ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından güncellenen alan listesi gönderilir.
(14) EK-4’te tedavi yöntemi belirtilmeyen uygulamalarla ilgili özel şartların olması durumunda; söz konusu tedavi yönteminin etkinliğine yönelik çalışmalar ile bunların belgesel kanıtları, uygunluk değerlendirmesi için ithalattan önce ulusal bitki koruma organizasyonuna yazılı olarak gönderilir.
(15) Girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beraberindeki ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 standartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir. ISPM 15 standartlarına uygun olmayan ahşap ambalaj malzemelerinin girişine izin verilmez, ihracatçı ülkeye iade işlemi uygulanır.
(16) İn vitro koşullarda üretimi yapılmış ve in vitro ortamda ithalatı yapılmak istenen bitkilerin beraberinde gelen Bitki Sağlık Sertifikasında in vitro olduğunun beyan edilmiş olması zorunludur.
(17) 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı gerçekleştikten sonra bu ürünlere bitki pasaportu eşlik etmek zorundadır.
(18) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemeye göre ziraî karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan ve GTİP kodlu ürün adlarının yanında parantez içi (…… hariç) ibaresi ile bitki sağlığı kontrolünden muaf olduğu belirtilen ürünler için kapsam dışı yazısı, Bakanlık kontrolüne tabi ürünlerin ithalat denetimi esaslarını belirleyen tebliğde belirtilen hususlar çerçevesinde tek pencere sistemi üzerinden e-belge olarak veya resmî yazı şeklinde düzenlenir.
Transit kontrolü