Madde 4 — Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4-(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ahşap ambalaj malzemesi: Bir malın desteklenmesi, korunması veya taşınmasında kullanılan, ISPM 15’te belirtilen istisnalar dışındaki altı milimetreden kalın ahşaptan yapılmış palet, sandık, kasa, kutu, istif tahtası, kablo makarası, bobin makarası ve benzeri ürünleri,
b) Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri: Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünü, Zirai/Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Belge kontrolü: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak müdürlüğe sunulan belgelerin tam, usulüne uygun ve birbirleri ile uyumlu olduğunun kontrolünü,
d) Beyan kontrolü: Müdürlüğe verilen belgelerin bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile uyumlu olup olmadığının kontrolünü,
e) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,
f) Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS): Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış işlemlerinin kayıt altına alındığı ve takip edildiği yazılım sistemini,
g) Bitki Pasaportu: 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bu Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,
ğ) Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi: Resmî kontrolü giriş noktasında tamamlanamayan belirli ürünlerin; belge kontrolü yapıldıktan sonra belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolünün tamamlanacağı, ülke içinde başka bir yetkili giriş gümrük idaresine veya onaylı kontrol yerine sevkine eşlik eden veya dijital olarak oluşturulup sevk yerine elektronik olarak gönderilen, bir örneği EK-11’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
h) Bitki sağlığı kontrolü: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları ve nakil araçlarının zararlı organizmalardan ari olup olmadığının tespiti için yapılan kontrolü,
ı) Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar (ISPM): Bitki Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartları,
i) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir örneği EK-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonlarını,
j) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,
k) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,
l) Deneme amaçlı ithalat: Çeşit veya çeşit adayı tohumlukların, çoğaltım, demonstrasyon, sergilenme veya ticari amaç dışında araştırma geliştirme, test, deneme, laboratuvar analizi amacıyla yapılan ithalatını,
m) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla kimyasal maddeler veya fiziksel yöntemlerle temizlenmesi işlemini,
n) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,
o) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında dikilecek olan bitkileri,
ö) Fırında kurutma (KD): Gerekli nem içeriğine ulaşmak için ısı ve/veya nem kontrolü uygulayarak kapalı bir bölme içerisinde odunun kurutulması işlemini,
p) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fümigantı belirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,
r) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
s) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki canlı organizmayı,
ş) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi tutulmasını,
t) Giriş noktası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine ilk kez getirildiği yer olup hava yoluyla gelişte hava limanı, deniz yoluyla gelişte deniz limanı, kara yolu ve demir yoluyla gelişte karasal sınırın geçildiği yerde o alandan sorumlu gümrük idaresinin yerini,
u) Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP): Uluslararası ticarette ürünlerin tanımını ve ayrımını yapmak amacıyla kullanılan dünyanın farklı yerlerinde üretilen ürünler için detaylı bilgiye ulaşmayı sağlayan kodu,
ü) Isıl işlem: Ürünlerin resmî bir teknik şartnameye göre belirlenmiş sıcaklığa ulaşması ve bu sıcaklıkta belli bir süre işleme tabi tutulmasını,
v) İhracat: Serbest dolaşımda bulunan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihracat rejimi işlemlerine esas resmî kontrolleri,
y) İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş, çıkış, ülke içinde dolaşım ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden transit geçişi esnasında bitki sağlığı amaçlı her türlü resmî kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol görevlisini,
z) İn vitro: Laboratuvar ortamındaki yapay koşulları,
aa) İn vitro bitki çoğaltma: Kontrollü yapay bir çevrede, aseptik ortamda temiz şartlarda, kapalı plastik veya cam kültür kapları kullanılarak besi yerlerinde bitki çoğaltımı,
bb) İthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi işlemlerine esas resmî kontrolleri,
cc) Kabuğu soyulmuş odun: Tamamen kabuksuz olan veya ISPM 15’te belirtilen kabuk toleransındaki sınırlar dahilinde kabuğun ayrılması işlemine tabi tutulan odunu,
çç) Kabuksuz odun: Yıllık büyüme halkaları arasındaki kabuk kovukları ve budak etrafında içe doğru büyüyen kabuklar hariç kabuklarının tamamı çıkarılmış odunu,
dd) Kapsam dışı ürün: GTİP itibariyle EK-5’te yer alan ancak parantez içi ifadelerle bitki sağlığı kontrolünden hariç tutulan ürünleri,
ee) Karantina: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına alınmasını,
ff) Karantinaya tabi zararlı organizma: EK-1 ve EK-2 listelerinde yer alan zararlı organizmalar ile EK-1 listesinde yer almadığı ve ülkemizde varlığı bilinmediği için yapılan zararlı risk analizi sonucunda ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmaları,
gg) Kontaminasyon: Zararlı organizmaların, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, depolama alanı, konteyner, ambalaj malzemeleri ya da taşıma araçlarında bulaşıklık halini,
ğğ) Laboratuvar uzmanı: Üniversitelerin bitki koruma bölümlerinden mezun ve laboratuvarda görev yapacağı uzmanlık konusunda (entomoloji, nematoloji, mikoloji, viroloji, bakteriyoloji, herboloji) en az yüksek lisans belgesine sahip olan ve sadece uzmanlık alanındaki laboratuvar birimindeki analizlerin yapılmasından sorumlu personeli,
hh) Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim ve orijin olarak homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,
ıı) Mahrece iade: Girişi uygun olmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihracat ülkesine geri gönderilmesini,
ii) Menşe ülke: Bitkiler için bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, bitkisel ürünler için bitkisel ürünlerin elde edildiği bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, diğer maddeler için ise bu maddelerin zararlılar tarafından ilk olarak bulaşıklığa maruz kaldığı ülkeyi,
jj) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğü ile Bakanlıkça yetkilendirilen Bakanlık İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünü,
kk) Numune: Genel Müdürlükçe numune alımına ve analize ilişkin esasları belirlemek üzere hazırlanacak talimatlara göre belirlenmiş büyüklükteki resmî kontrole tabi tutulacak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alınan örneği,
ll) Odun: Endüstriyel, lif, yonga, kâğıtlık ve yakacak odun dâhil biçilmiş olsun olmasın, kabuklu veya kabuksuz tüm odunları,
mm) Onaylı fümigasyon: Bakanlıkça kabul edilmiş yönteme uygun olarak yapılan fümigasyon işlemini,
nn) Onaylı kontrol yeri: Resmî kontrol işlemleri tamamlanıncaya kadar ürünlerin bekletilebileceği ISPM 34’te belirtilen izolasyon, havalandırma, soğuk zincir, nem ve benzeri fiziksel koşullar ile gerektiğinde fümigasyon, imha ve benzeri işlemlerin yürütülebileceği kapalı, mühürlü, kayıt altında, depolama alanında bulunan diğer ürünlere bulaşma riskini önleyecek şekilde gerekli karantina şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan gümrük gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama yerlerini,
oo) Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,
öö) Resmî kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için inspektörlerin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri işlemleri,
pp) Serbest bölge: Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber, serbest dolaşımda olmayan eşyanın serbest dolaşıma sokulmaksızın gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen yerleri,
rr) Serbest Bölgeye Dolaşım Formu: Zararlı risk analizine tabi ürünlerden, Bakanlıkça belirlenen ve yeniden ihracat amacıyla depolanıp işlenmek üzere serbest bölgelere transfer başvurusu yapılan ürünler için düzenlenen, bir örneği EK-6’da yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
ss) Sevkiyat: Bir ülkeden başka bir ülkeye taşınan, bir veya birden fazla lot/parti veya grup halinde belirtilmiş olsun olmasın; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bir veya birden fazla Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ile tek bir taşıma aracı kapsamında bulunan miktarı,
şş) Sevkiyatı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın bitki sağlığı mevzuatına uygunsuzluğu nedeniyle reddedilmesini veya uygunsuzluk giderilinceye kadar durdurulmasını,
tt) Soğuk uygulama: Ürünleri zararlı organizmalardan ari hale getirmek için uygun sürelerde düşük ısı derecelerine maruz bırakma işlemini,
uu) Tek Pencere Sistemi (TPS): Gümrük işlemlerinde kullanılan ve ilgili kamu kurumlarına ait belgelerin tek bir noktadan elektronik başvuru yoluyla düzenlenmesini sağlayan sistemini,
üü) Tek Pencere Sistemi ID (TPS ID): İthalat veya ihracat uygunluğu onaylanmış belgeler için Tek Pencere Sistemi tarafından verilen yirmi üç haneli tanımlayıcı kod numarasını,
vv) Transit: Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye geçişini,
yy) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,
zz) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyetinin topraklarını, karasularını, iç suları ve hava sahasını da kapsayan Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını,
aaa) Ürünün ilgilisi: Bu Yönetmelik hükümlerine göre, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrollerini yaptırmaya, takiplerine yetkili ve sorumlu gerçek veya tüzel kişiler ile gerçek kişilerin kanunî temsilcilerini/tüzel kişilerin yetkili temsilcilerini,
bbb) Yediemin: Fide, fidan, iç ve dış mekan süs bitkileri ile çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçeklerin analizler dahil resmî kontrolleri tamamlanıncaya kadar gümrük denetiminde kapalı bir alanda bekletilmesi işlemini,
ccc) Yeniden ihracat (re-export): Ülkemize girişi yapılan ve ülkemizden başka bir ülkeye ihraç edilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için uygulanan yeniden ihracat işlemini,
ççç) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Yeniden ihraç edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bir örneği EK-8’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini,
ddd) Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler: EK-3 listesinde Türkiye’ye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler tablosunda listelenmeyen ancak bir ön değerlendirme sonucunda ülkemiz için kabul edilemez bir seviyede zararlı riski taşıdığı tespit edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri,
eee) Zararlı organizma: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn (ırk) veya biyotiplerini,
fff) Zararlı organizmadan ari alan: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu şartların resmî olarak sürdürüldüğü alanı,
ggg) Zararlı organizmadan ari arazi: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan sınırları belirli arazi parselini,
ğğğ) Zararlı organizmadan ari üretim yeri: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu şartların resmî olarak belirli bir süre için sürdürüldüğü üretim yerini,
hhh) Zararlı organizmayı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın, makroskobik muayene ya da laboratuvar testi sonucunda zararlı organizma tespiti nedeniyle durdurulmasını,
ııı) Zararlı risk analizi: Bir organizmanın karantinaya tabi ya da karantina dışı zararlı organizma olup olmadığını veya bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalat işlemlerinde uygulanacak bitki sağlığı tedbirlerinin boyutunu belirlemeye yönelik bilimsel, çevresel ve ekonomik göstergelerin ilgili ISPM kapsamında birlikte değerlendirilmesi sürecini,
ifade eder.