Madde 26 — Standart yöntem ve uygulama kriterleri
MADDE 26 - (1) Standart yöntemde operasyonel riske esas tutar, yıllar itibariyle faaliyet kolları bazında bulunacak sermaye yükümlülüğü tutarları toplamının son üç yıllık ortalamasının oniki buçuk ile çarpılması suretiyle bulunur. Yıllar itibariyle faaliyet kolları bazında sermaye yükümlülüğü toplamı, her bir faaliyet koluna ilişkin yıllık brüt gelirin aşağıdaki tabloda yer alan bu faaliyet kollarına karşılık gelen oranlar ile çarpılması suretiyle bulunacak değerlerin her bir yıl için ayrı ayrı toplanması suretiyle hesaplanır.
| Faaliyet Kolları | Faaliyetler | Oran (% ) |
| Kurumsal finansman | Finansal araçlara ilişkin aracılık yüklenimi ve/veya bu kapsamdaki finansal araçlara ilişkin satın alma taahhütleri. Aracılık yüklenimine ilişkin hizmetler. Yatırım danışmanlığı hizmetleri. Sermaye yapısı, endüstriyel strateji ve ilgili diğer konularda şirketlere verilen danışmanlık hizmetleri, şirketlerin satın alınması, devralınması ve birleşme konularında danışmanlık verilmesi ve diğer ilgili hizmetler. Yatırım araştırmaları, finansal analizler ve finansal araçlarla ilgili işlemler hakkında diğer genel danışmanlık hizmetleri. | 18 |
| Alım satım | Kendi nam ve hesabına alım satım işlemleri. Aracılık hizmetleri. Bir veya birden fazla finansal araç için alım satım emirlerinin alınması ve iletilmesi hizmeti. Emirlerin müşteriler adına gerçekleştirilmesi. Finansal araçların alım taahhüdü olmadan aracılık yüklenimleri. Çok Taraflı Alım Satım faaliyeti. | 18 |
| Perakende bankacılık (6 ncı maddede belirtilen perakende alacak sınıfına dahil olma şartlarını taşıyan gerçek kişi ve KOBİ’lerle gerçekleştirilen faaliyetler) | Mevduat ve katılım fonu kabulü. Borç verme. Banka ve kredi kartı işlemleri Finansal kiralama. Garantiler ve taahhütler. Yatırım danışmanlığı hizmetleri. | 12 |
| Perakende aracılık (6 ncı maddede belirtilen perakende alacak sınıfına dahil olma şartlarını taşıyan gerçek kişi ve KOBİ’lerle gerçekleştirilen faaliyetler) | Bir veya birden fazla finansal araç için alım satım emirlerinin alınması ve iletilmesi hizmeti. Emirlerin müşteriler adına gerçekleştirilmesi. Finansal araçların alım taahhüdü olmadan aracılık yüklenimleri. | 12 |
| Ticari bankacılık | Mevduat ve katılım fonu kabulü. Borç verme. Finansal kiralama. Garantiler ve taahhütler | 15 |
| Takas ve ödemeler | Fon transfer hizmetleri. Ödeme araçlarının çıkartılması ve yönetilmesi işlemleri. | 18 |
| Acente hizmetleri | Saklama hizmetleri ve nakit/teminat yönetimi gibi hizmetler de dâhil, finansal araçların müşteriler adına muhafazası ve yönetimi hizmetleri. | 15 |
| Varlık yönetimi | Portföy yönetimi. KYK yönetimi. Diğer varlık yönetim hizmetleri. | 12 |
(2) Herhangi bir yıla ilişkin faaliyet kolları bazında hesaplanan sermaye yükümlülüğü toplamının negatif olması halinde, yıllar itibariyle faaliyet kolları bazında bulunacak sermaye yükümlülüğü tutarları toplamının üç yıllık ortalamasının hesabında bu yıla ilişkin sermaye yükümlülüğü toplamı sıfır olarak dikkate alınır.
(3) Kurum tarafından bu yöntemin kullanılabilmesine izin verilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması zorunludur;
a) Bankalar, mevcut faaliyet kollarına ve faaliyetlerine ilişkin brüt gelir tutarının standart çerçeveye eşleştirilmesi için belirli politikalar ve kriterler geliştirir ve bunları yazılı hale getirir. Bu kriterler, sürekli gözden geçirilir ve yeni veya değişen faaliyet kolları, faaliyetler ve riskler için gereken düzenlemeler yapılır.
b) Bankalar, Operasyonel Risk Yönetimine İlişkin Rehber’de yer alan ilkelere ilave olarak, aşağıda sayılan yeterlilik kriterlerine uyumu sağlar;
1) Bankaların operasyonel riske yönelik yazılı hale getirilmiş bir değerlendirme ve yönetim sistemine sahip olmaları ve bu sistemle ilgili sorumlulukların dağıtılmış olması gerekir. Bankalar, operasyonel riskin tanımlanmasına, ölçümüne ve değerlendirilmesine, gözetimine ve raporlamasına ilişkin usul ve süreçleri belirler ve önemli kayıp verileri de dâhil ilgili operasyonel risk verilerini faaliyet kolları bazında takip eder. Bu sistem, düzenli ve bağımsız iç ve dış gözden geçirmeye ve validasyona tâbi tutulur. Bu gözden geçirme bankanın değişik birimlerince gerçekleştirilen faaliyetleri ve operasyonel riskin yönetimi fonksiyonunu da kapsar.
2) Operasyonel risk değerlendirme sisteminin, bankanın risk yönetim süreçleri ile bütünleştirilmesi gereklidir. Bu sistemin çıktısının, bankanın operasyonel risk profilinin izlenmesi ve kontrol edilmesi sürecinin tamamlayıcı bir parçası olması gereklidir. Bankanın operasyonel risk yönetiminin geliştirilmesi yönünde teşvik oluşturan tekniklere sahip olması gereklidir.
3) Bankalar, ilgili birimlere önemli operasyonel risk kayıplarını da içerecek şekilde operasyonel risk raporları sunan bir yönetim raporlama sistemi oluşturur. Bankalar, yönetim raporlarında bulunan bilgiler çerçevesinde gerekli tedbirlerin uygulanmasına yönelik prosedürler oluşturur.
(4) Üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen faaliyet kollarının eşleştirmesine ilişkin prensipler şunlardır.
a) Tüm faaliyetlerin, bir faaliyet koluna dahil edilmeyen hiçbir faaliyet kalmaksızın ve hiç bir faaliyet birden fazla faaliyet kolu altına dahil edilmeksizin, faaliyet kollarıyla eşleştirilmesi gerekir.
b) Faaliyet kollarına eşleştirmede güçlük çekilen, ancak bir faaliyetle bağlantılı bir işi ve fonksiyonu temsil eden faaliyetlerin, söz konusu faaliyetin desteklediği faaliyet koluna tahsis edilmesi gerekir. Bir faaliyetin birden fazla faaliyet kolunu desteklemesi halinde, tarafsız eşleştirme kriterleri kullanılır.
c) Bir faaliyetin belirli bir faaliyet koluna eşleştirilemediği durumlarda, söz konusu faaliyet ve bunu destekleyen faaliyetlerin, en yüksek sermaye yükümlülüğüne yol açan faaliyet koluna eşlenmesi gerekir.
ç) Bankanın 25 inci madde çerçevesinde hesaplanan toplam brüt kârının, sekiz faaliyet kolunun brüt kârları toplamına eşit olması şartıyla, brüt kârların faaliyet kolları arasında dağıtılması ve tahsis edilmesi amacıyla içsel fiyatlandırma yöntemleri kullanabilir.
d) Operasyonel riske ilişkin sermaye yükümlülüğünün hesaplanması kapsamında faaliyetlerin faaliyet kollarına eşleştirilmesi işleminin, kredi riski ve piyasa riski için kullanılan sınıflamalarla tutarlı olması gereklidir. Bu prensipte herhangi bir sapma olması halinde bu husus nedenleri ile birlikte yazılı hale getirilir.
e) Bankanın yönetici organlarının kontrolü altında yapılan eşleştirme politikası üst yönetimin sorumluluğundadır.
f) Faaliyet kollarına eşleştirme süreci, bağımsız bir gözden geçirmeye tâbi tutulur.
(5) Kurum gerekli şartları yerine getiren ve Standart Yöntem kullanım izni başvurusunda bulunan bankaları izinden önce bir ön izleme sürecine tabi tutabilir.
Standart yöntemde alternatif uygulama