Madde 9 — Türkiye’de kurulu bankaların yurt dışında şube veya temsilcilik açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları
MADDE 9 – (1) (Değişik:RG-13/2/2019-30685) Türkiye’de kurulu bankaların yurt dışında şube veya 3 üncü maddede yer alan tanımdaki sınırlamalara bağlı kalmaksızın temsilcilik açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları Kanunda yer alan kurumsal yönetim hükümleri ile koruyucu hükümlere uyulması kaydıyla Kurulun iznine tabidir. İzin başvuruları, yurt dışında şube veya temsilcilik açılmasının, ortaklık kurulmasının veya kurulmuş ortaklıklara katılınmasının gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde açıklayan bir raporla birlikte Kuruma yapılır. Ancak, Kanunda yer alan kurumsal yönetim hükümleri ile koruyucu hükümlere uyulmak ve;
a) Ortaklıktaki toplam payı banka özkaynağının binde üçünü geçmemek ve ortaklığın faaliyet alanını ayrıntılı olarak açıklayan bir raporla birlikte en az 30 gün önceden Kuruma bildirimde bulunulmak kaydıyla Türkiye’de kurulu bankalarca, ortaklığının kurulu bulunduğu ülke mevzuatı gereğince zaruri olarak gerçekleştirilen pay edinimleri,
b) Daha önce Kuruldan o ülkede şube açma izni alınmış olmak, o ülkedeki toplam şube büyüklüğünün banka aktifine oranı yüzde onu aşmamak ve en az 30 gün önceden Kuruma bildirilmek kaydıyla Türkiye’de kurulu bankaların aynı ülkede gerçekleştirecekleri ilave şube açılışları,
Kurul iznine tabi değildir.
(2) Bankaların yurt dışında şube açma, ortaklık kurma veya kurulmuş ortaklıklara katılma taleplerine izin verilebilmesi için, şube veya ortaklığın bulunduğu ülke düzenlemeleri ve uygulamalarında, Kurumun denetim ve gözetim faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri edinmesine ve söz konusu şube ve ortaklıklarda denetim yapmasına ilişkin herhangi bir engel bulunmaması şarttır. Kıyı bankacılığı bölgelerine ilişkin taleplerde denetim ve gözetimin etkin bir biçimde yapılabilmesi için Kurul, faaliyette bulunulacak ülkenin yetkili makamları ile işbirliği ve bilgi alışverişinin sağlanmasına yönelik olarak Kanun uyarınca imzalanmış mutabakat zaptı bulunmasını şart koşabilir.
(3) (Değişik:R.G.-23/1/2009-27119) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kıyı bankacılığı bölgelerinde şube açacak ya da bağlı veya birlikte kontrol edilen ortaklık veya iştirak edinecek bankaların, Kanunun 43 üncü maddesi uyarınca bankaların sermaye yeterliliğine ilişkin olarak yürürlüğe konulan düzenlemelerde belirtildiği şekilde hesaplanacak konsolide ve konsolide olmayan sermaye yeterliliği standart oranının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca belirlenecek orandan az olmaması ve idame ettirilmesi şarttır.
(4) Kıyı bankacılığı bölgelerinde şube açmak veya iştirak edinmek için gereken kaynak tutarı ile maliyet-fayda analizini de içeren detaylı fizibilite raporunun ve kuruluştan itibaren üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço, nakit akım ve kâr-zarar cetvellerinin Kuruma ibraz edilmesi şarttır.
(5) Kıyı bankacılığı bölgesindeki şubenin bilanço büyüklüğü toplam banka bilançosunun yüzde yirmisini geçemez. Hazineye veya Hazinenin garantisi karşılığı verilen krediler bu sınırın hesabında dikkate alınmaz. Şubenin bilanço büyüklüğünün hesabında, şube ile banka merkezi arasında yapılan işlemler mahsup edilir.
(6) Bankalar, kıyı bankacılığı bölgelerinde kurulu şube ve iştiraklerinin yıllık finansal raporlarını Kuruma tevdi etmek zorundadır. Bağımsız denetimden geçmemiş finansal tabloları ile Kurum tarafından istenen diğer ilave bilgi ve açıklamaların bu kapsamdaki faaliyetlerine ilişkin bilgilerin, Türkiye ile ilgili işlemleri de ayrıntılı olarak kapsayacak şekilde üçer aylık dönemler itibarıyla, Kurumca belirlenecek raporlama örneğine göre belirlenecek sürelerde Kuruma tevdi edilmesi zorunludur.
(7) Kurum tarafından yapılacak yerinde denetimlerde her türlü bilgi ve belge hazır bulundurulur ve kıyı bankacılığı bölgesindeki iştirakin alacaklı ve borçlularına ilişkin bilgiler istenildiği zaman bankaca temin edilir.
(8) Bankalar, kıyı bankacılığı bölgeleri de dahil yurt dışındaki şubelerinde ve iştiraklerinde açılan hesapların tasarruf mevduatı sigortası kapsamı dışında olduğuna ve kıyı bankacılığı bölgelerindeki şube ve iştiraklerine ilişkin bilgileri içeren açıklamayı, şubelerinin açıkça görünür bir yerinde ve okunaklı şekilde ilan eder.
(9) Bankaların, kıyı bankacılığı bölgesindekiler dahil yurt dışında kurulu iştirakleri veya finansal kuruluşlar adına yurt içinde yerleşik kişilerden mevduat veya katılım fonu kabulü amacıyla; formülerler bulundurmaları, münhasıran bu iş için personel istihdam etmeleri, bu iştirakler veya başka mali kurumlar adına toplanacak mevduat veya katılım fonu üzerinden personele ücret, komisyon, prim ve benzeri adlar altında para ödemek veya personele bu iştiraklerin reklam ve propagandasını yaptırmak suretiyle müşterilerini yurt dışındaki iştiraklerine yönlendirmeleri, bu ve benzeri yöntemler kullanarak yurt dışında kurulu iştirakleri veya başka mali kurumlar adına mevduat veya katılım fonu toplamaları, Kanunun 150 nci maddesi hükmü kapsamında izinsiz faaliyette bulunma sayılır.
(10) Türkiye'de kurulu bankalar, mevduatı veya katılım fonunu kıyı bankacılığı dahil yurt dışındaki şubelerine, yabancı bankaların Türkiye'de faaliyet gösteren şubeleri ise bağlı bulundukları gruba ait şube veya diğer mali kurumlara yönlendirmek amacıyla yukarıda belirtilen işlemleri yapamazlar.
(11) Bankaların kıyı bankacılığı bölgeleri de dahil yurt dışındaki şubeleri ve iştirakleri mevduat cüzdanı ve ilgili evrakın düzenlenmesi işlemlerini faaliyette bulundukları ülkede yapmak zorundadır. Söz konusu şube veya ortaklıklar adına hiç bir şekil ve surette yurt içinde cüzdan ve evrak düzenlenemez veya verilemez.
Türkiye’de temsilcilik açılması