Madde 73 — Dövizle askerlik hizmetinden yararlanma esasları
MADDE 73 – (1) Dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Bakanlıkça verilecek olan uzaktan eğitimi tamamlamış olmak.
b) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek ya da sanat mensubu statüsüne veya bir iş sözleşmesine bağlı olarak yabancı bandıralı gemilerde gemi adamı cüzdanında yazılı mesleğini icra eden gemi adamı statülerini haiz olarak yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere en az toplam üç yıl (1095 gün) süre ile fiilen çalışmış olmak.
c) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer askerlik hizmetlerinden biri ile askerlik hizmetine başlamamış olmak.
ç) Yurt dışında ikamet eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar ile yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanlar için ise, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere en az üç yıl (1095 gün) süre ile fiilen yabancı ülkede bulunmuş olmak.
d) Kanunda belirtilen döviz miktarını peşin ödemek.
(2) Yükümlülerin Kanunda belirtilen şart ve statülere uygun olarak birden fazla ülkede çeşitli zaman aralıkları dâhilinde çalıştıkları süreler, belgelendirilmesi kaydıyla çalışma ve bulunma sürelerinden sayılır. Çok vatandaşlık hakkına sahip vatandaşların yalnızca tabiyetindeki ülkelerde bulundukları süreler bulunma süresinden sayılır. Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olan vatandaşların ise süresiz ikamet iznine sahip oldukları ülkelerde bulundukları süreler bulunma süresi olarak kabul edilir. (Değişik cümle:RG-30/4/2022-31825) Başvuru tarihinde yararlanma şartlarını haiz olanların işlemleri dövizle askerlik hizmeti kapsamında yürütülür.
(3) Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuranlardan yurt dışında fiilen çalıştıkları veya bulundukları süre içerisinde;
a) İşçi, işveren, bir meslek veya sanat mensupları ya da gemi adamlarının;
1) Ücret veya maaşının yurt içinden transfer edildiği,
2) Yabancı ülkelerde resmî görevle bulunduğu,
3) Geçerli oturma çalışma izninin olmadığı ya da oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı,
4) Gemi adamı cüzdanı ve geçerli bir iş sözleşmesinin bulunmadığı veya Türk bandıralı gemilerde çalıştığı,
5) Yurt içinde geçirdiği,
6) Yararlanma şartlarından herhangi birini taşımadığı,
b) Çok vatandaşlık hakkına sahip olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi görevle bulunduğu,
3) Yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce oturma veya çalışma iznine sahip olmadığı ya da yabancı ülke vatandaşlığının bulunduğu ülke dışındaki başka bir yabancı ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da bulunduğu,
4) Yararlanma şartlarından herhangi birini taşımadığı,
tespit edilen süreleri çalışma veya bulunma süresinden sayılmaz.
c) Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi görevle bulunduğu,
3) Süresiz ikamet iznine sahip olmadığı ya da süresiz ikamet iznine sahip bulunduğu ülke dışındaki başka bir yabancı ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da bulunduğu,
tespit edilen süreleri çalışma veya bulunma süresinden sayılmaz.
(4) Dövizle askerlik hizmeti başvurularının kabul edilmesine esas teşkil eden çalışma süresi hesaplanırken;
a) Herhangi bir işyerinde çalışmayarak işsizlik sigortası alan veya kendisine ait mülklerin kira ya da benzeri gelirle geçimini sağlayanların,
b) Malûliyet yardımı alanların,
c) Eşi çalıştığından ya da ikamet edilen hanenin toplam geliri yeterli olduğundan kendisine işsizlik veya malûliyet yardımı ödenemeyenlerin,
ç) Resmî kurumlardan sosyal yardım alarak geçimlerini sağlayanların,
bu durumlarını ispata yarayan belgeleri ibraz etmeleri halinde, bu sürelerin tamamı fiilen çalışma süresine dahil edilir.
(5) Çok vatandaşlık hakkına sahip olanların yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce oturma veya çalışma iznine sahip oldukları süreler bulunma süresine dâhil edilir.
(6) Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanların doğduğu yabancı ülkede süresiz ikamet izni almadan önce oturma veya çalışma iznine sahip oldukları süreler bulunma süresine dâhil edilir.
(7) Yükümlülerin yurda giriş ve çıkış tarihleri kontrol edilirken, “girişi olmayan çıkışlar” ve “çıkışı olmayan girişler” ile aynı güne ait giriş ve çıkışlar dikkate alınmaz. Kayıtlarda, yurt dışına çıkışın ya da girişin olmadığı belirlense bile, yurda giriş veya çıkış yaptığını gösteren kullanılmış seyahat bileti, pasaport giriş-çıkış kaşesi, yurt içinde ya da yurt dışında muayene veya tedavi gördüğünü gösteren rapor veya benzeri belgeler ile kanıtlayabilenlerin işlemleri, yapılan tespit doğrultusunda yürütülür.
(8) Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Türk şirketlerinde çalışanların Kanunda belirtilen statüleri haiz olmaları, çalıştıkları işyerinin ticari faaliyette bulunma ve gelir elde etme izninin olması, ücret ve maaşlarının bu ülkede elde edilen gelirden ve döviz olarak ödenmesi kaydıyla kabul edilir.
(9) Yabancı bir ülkeye iltica talebiyle sığınanlar ile yabancı ülkede oturma veya çalışma izni bulunmadığından kaçak olarak yaşayanların ya da yabancı ülkelerde resmi görevli olarak bulunanların bu durumlarını sonlandırıp Kanunda yazılı işçi, işveren, meslek veya sanat mensubu, gemi adamı ya da çok vatandaşlık hakkını kazanmadıkça dövizle askerlik hizmeti başvuruları kabul edilmez. Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olmayanların süresiz ikamet izni olmadıkça dövizle askerlik hizmeti başvurularında çalışma süresi aranır. Bunlardan gerekli yararlanma şartlarını oluşturanların çalışma süreleri hesap edilirken, iltica talebiyle sığınanlar ile yabancı ülkede oturma veya çalışma izni bulunmadığından kaçak olarak yaşayanların ya da yabancı ülkelerde resmi görevli olarak bulunanların bu statülerde bulundukları süreler çalışma ve bulunma sürelerine dâhil edilmez.
(10) Başvuru tarihi itibarıyla geçerli bir pasaport ibraz edemeyenlerin başvuruları kabul edilmez.
(11) Aile Birleşimi Anlaşmaları kapsamında askerlikleri ertelenen yükümlülerin oturma veya çalışma izni olmadan çalıştıkları süreler, dövizle askerlik hizmeti için gerekli çalışma süresinden sayılmaz.
(12) Dövizle askerlik hizmeti başvurusunun gerçekleşmesi için, uzaktan eğitim programının tamamlanması, başvuruya esas teşkil eden evrakın Türk Konsolosluğuna ibraz edilmesi, Türk Konsolosluklarınca yapılacak inceleme neticesinde hak sahibi olduklarının tespit edilmesi, Kanunda öngörülen dövizin ödenmesi ve haklarında dövizle askerlik başvuru belgesinin tanzim edilmesi gerekir. Uzaktan eğitim programının tamamlanması ve/veya ödemede bulunulması dövizle askerlik başvurusunun tamamlandığı anlamına gelmez.
(13) Yurt dışında öğrenciliğine bağlı olarak ikametine izin verilmiş olanlar dövizle askerlik hizmetinden yararlanamaz. Ancak, mevcut oturma veya çalışma izinlerinin kendilerine Kanunda belirtilen işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu statülerini sağlaması ve diğer yararlanma şartlarını da taşımaları halinde dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilir.
(14) 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı mülga Askerlik Kanunu uygulamaları gereğince dövizle askerlik kapsamından çıkarılanlar yeniden dövizle askerlik hizmetinden yararlanamazlar.
(15) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz.
Dövizle askerlik başvurusu