Madde 19 — Çok aşamalı imalat
MADDE 19 – (Değişik:RG-7/1/2015-29229)(1)
(1) Tamamlanmamış araç üzerinde yapılacak ikinci ve daha sonraki imalatlar ile tam araç üzerinde, tip onayının düşmesine neden olacak değişikliklerin yapılması çok aşamalı imalattır. Bu süreç tüm aşamalarda yer alan imalatçıların birbirleri ile bilgi paylaşımında bulunmasını gerektirir. Her bir aşamada yer alan imalatçılar sadece araca müdahale ettikleri mevzuat kapsamında sorumludur.
(2) Çok aşamalı imalat için tip onayı başvuruları bu Tebliğin 5 inci maddesi hükümlerine göre yapılır. Başlangıç değerlendirmesi sonrası uygun görülen araç tipleri ile ilgili teknik servis tarafından yapılacak gerekli incelemeler sonucunda teknik servis tarafından düzenlenecek uygunluk raporu ile nihai dosya tip onayı düzenlenmesi için Bakanlığa sunulur.
(3) Temel araç imalatçısı veya araç ithal ise imalatçı temsilcisi yetki vermek istediği ikinci veya diğer aşamalardaki imalatçılarla 2007/46/AT Yönetmeliğinin Ek XVII hükümlerine uygun olarak anlaşmalı; bu imalatçı/imalatçılar ile karşılıklı bilgi paylaşımı sağlamalı ve bu paylaşımı gösteren bir belge düzenlemelidir. Bilgi paylaşımına ilişkin belge, çok aşamalı tip onayı başvurusu sırasında ibraz edilir. Temel araç imalatçısı veya temsilcisi aynı zamanda diğer aşama imalatçısı ise bu belge aranmaz.
(4) 2007/46/AT Yönetmeliğinde tanımlanan çok aşamalı imalat yöntemi ile temel araçlar üzerine yapılan üst yapıların (vidanjör, damperli kasa, itfaiye ekipmanı, silobas, beton mikseri, vinç ve düzenleri, tanker vb.) tabi olduğu diğer mevzuat (Makine Emniyeti Yönetmeliği, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, Taşınabilir Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, ADR ve diğer) hükümleri uygulanır ve bu mevzuat çerçevesinde her türlü işaret, belge veya iznin ilgili kuruluşlardan temin edilmesi gereklidir. Üst yapı imalatçısı, tamamlanmış aracın uygunluğu için gerekli söz konusu üst yapı ile ilgili teknik dosyayı ve bu dosya muhtevası uygunluk beyanını ve diğer belgeleri teknik servise ibraz eder.
(5) Bir firmanın üst yapı ürünlerinden bir yıl içinde en fazla 50 adet üretmesi durumunda, münferit üst yapı imalatı sayılır. Bunların mevzuata uygunluğunun denetimi ve onaylanması TSE tarafından MARTOY’a veya AİTM Yönetmeliğine göre yapılır. Araçların münferit olarak imal edilmesi halinde, münferit imalat ve ithalat ile ilgili 21 inci madde hükümleri uygulanır. Münferit imalatlarda temel araç imalatçısı ile yapılmış sözleşme aranmaz.
(6) Çok aşamalı ulusal tip onayında komple araç için mevzuat (özellikle MARTOY’un Ek II’sinin gereklilikleri ve MARTOY Ek IV ve Ek XI’de listelenen düzenleyici mevzuat), tip onayının temel aracın imalatçısına verildiği (ya da kapsam genişletmesi yapıldığı) durumlarla aynı şekilde uygulanır.
a) Bir araç sistemi/aksamı tipinde değişiklik yapılmadıysa, önceki aşamada verilen sistem/aksam onayı, ilgili düzenleyici mevzuatta mevcut tipler için olan son imal tarihine kadar geçerliliğini korur.
b) Daha sonraki bir aşamada bir araç sistemi tipinde, tip onayı açısından yeniden deneye tabi tutulmasını gerektirecek ölçüde değişikliklerin yapıldığı durumlarda; değerlendirme sadece, sistemin değiştirilen ya da değişikliklerden etkilenen parçalarıyla sınırlıdır.
c) Bir araç sisteminin ya da komple araç tipinin sonraki bir aşamada başka bir imalatçı tarafından, imalatçının adı dışında, hâlâ aynı tip olarak kabul edilebileceği ölçüde değiştirildiği durumlarda; ilgili düzenleyici mevzuatta mevcut tipler için olan son imal tarihine kadar, mevcut tipler için geçerli olan şartlar hâlâ uygulanabilir.
ç) Bir aracın kategorisinin değiştiği durumlarda, yeni kategori için ilgili gereklilikler yerine getirilmelidir. Önceki kategorinin tip onayı belgeleri, aracın sağladığı gerekliliklerin yeni kategori için geçerli olan gerekliliklerle aynı ya da daha zor (ağır) olması şartıyla, kabul edilebilir.
(7) Onay Kuruluşu ile mutabakata tabi olarak; önceki aşamadaki araca verilen bir kapsam genişletmenin sonraki aşamayı ya da aracın teknik verilerini etkilemediği durumlarda, sonraki aşamanın imalatçısına verilen bir komple araç tip onayının kapsam genişletilmesi ya da revizyonu zorunlu değildir. Bununla birlikte, önceki aşamadaki/aşamalardaki araç için kapsam genişletmeyi de içeren tip onayı numarası, sonraki aşamadaki aracın uygunluk belgesinin 0.2.2 maddesinde belirtilmelidir.
(8) N ya da O kategorisindeki tam ya da tamamlanmış bir aracın yük taşıma alanının, başka bir imalatçı tarafından yükü depolamaya ve sabitlemeye yönelik çıkarılabilir bağlantı parçalarının (örneğin; yük alanı kaplaması, depolama rafları ve tavan rafları (portbagaj)) eklenmesi için değiştirildiği durumlarda; söz konusu unsurların kendi ağırlığı istiap haddinin içerisinde kabul edilebilir ve aşağıdaki koşulların ikisi de karşılanırsa bir onay gerekli değildir:
a) Değişiklikler, aracın fiili kütlesinde bir artış dışında, aracın tip onayını herhangi bir şekilde etkilememelidir,
b) Eklenen parçalar özel takımlar/aletler kullanılmadan sökülebilir olmalıdır.
Sınırlı sayıda araç imalatı