Madde 6 — İşletme şartları
MADDE 6 –(1) İşletici; bu Yönetmelik, imtiyaz sözleşmesi, 2918 sayılı Kanun, 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği ile aşağıda belirtilen hususlara uymakla yükümlüdür. İşletici belirlenmiş yükümlülükleri kapsamında yetkilerinin bir kısmını alt işleticiye devretse dahi sorumluluğu ortadan kalkmaz.
(2) Araç muayene istasyonlarının TS EN ISO/IEC 17020 Çeşitli Tipteki Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları İçin Genel Kriterler (A tipi muayene kuruluşu) standardına uygun olması ve işletmeye açılış tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yetkili akreditasyon kurum/kuruluşu tarafından akredite edilmesi şarttır. Akreditasyon şartı faaliyet süresince aranır.
(3) Araç muayene istasyonlarında muayenelerde kullanılacak kontrol cihazları devamlı hizmet verecek şekilde faal bulundurulur; cihazlardan herhangi birinin arızalanması halinde, bu arıza giderilmeden muayeneye devam edilmez. Ancak; fren test, far kontrol ve direksiyon boşluk ölçme cihazlarından herhangi birinin veya tamamının arızalanması durumunda; arızalı cihaz/cihazların bulunduğu kanallar ile seyyar araç muayene istasyonlarında söz konusu cihazlara ihtiyaç bulunmayan muayene tekrarları, tespit hizmeti veya traktör muayeneleri yapılabilir.
(4) Muayene istasyonlarında istasyonun veya kanalın özelliğine göre her türlü aracın muayenesinin yapılması zorunludur.
(5) Sabit araç muayene istasyonları ve muayene kanalları, kurulu bulunduğu arazi üzerinde ayrı bir bölüm halinde yer alır. Bu bölüm araç muayenesi dışında başka bir amaç veya ticari faaliyet için kullanılamaz.
(6) Araç muayene istasyonlarında;
a) İşçilerin sağlığı ve iş güvenliği ile çalışma şartları, ilgili mevzuata uygun olarak muayene istasyonu işleteni tarafından sağlanır,
b) İstasyonlarda kullanılabilir durumda ilk yardım dolabı ve yeterli sayıda yangın söndürme cihazı bulundurulması zorunludur.
(7) Her muayene istasyonunda;
a) Gerekli açıklayıcı/yönlendirici pano ve levhaların uygun yerlere asılması zorunludur,
b) Bilgi amaçlı olmak üzere içeriği Bakanlıkça uygun görülen görsel yayınlara izin verilebilir.
(8) İşletici, işletmeye açılan araç muayene istasyonunun plan ve projesinde yapılacak her türlü tadilat için Bakanlıktan önceden onay almak zorundadır.
(9) Araç muayene istasyonlarında her türlü güvenlik önleminin, işletici veya alt işletici tarafından alınması zorunludur.
(10) Araç muayene raporu verilerinin elektronik ortamda Bakanlığa iletilmesi zorunludur. Ancak, verinin iletilmesine engel teşkil eden durum iki iş günü içinde Bakanlığa bildirilir.
(11) Seyyar araç ve traktör muayene istasyonlarında bulunan cihazlarda veya bunları taşıyan/çeken araçlarda oluşan kaza/arıza ve benzeri nedenlerle hizmet verilememesi halinde, arızanın üç iş günü içerisinde giderilmesi ve muayene hizmetinin verilmesi zorunludur.
(12) Araç muayene istasyonlarında kullanılan cihazların kalibrasyonu ve kalibrasyona dair evrakın yeni kalibrasyon yapılana kadar muhafaza edilmesi zorunludur.
(13) Seyyar traktör muayene istasyonları hizmet verecekleri illerde bulunan herhangi bir sabit araç muayene istasyonuna bağlı olarak en fazla iki ilde aynı personel ile hizmet verebilir.
(14) Seyyar araç ve traktör muayene istasyonlarının onaylanmış iş programı dâhilinde sabit araç muayene istasyonu olmayan yerlerde hizmet vermesi zorunludur. Ancak Bakanlık gerek duyması halinde sabit araç muayene istasyonu bulunan yerlerde de seyyar araç muayene istasyonu ile araç muayenesi yaptırabilir.
(15) Araç muayene teknisyenlerinin araç başına yapacakları muayene süreleri, muayene tekrarı hariç hafif araçlar ve havalı fren sistemine sahip olmayan minibüs türü araçlar için ortalama on beş, traktör veya motorlu bisiklet veya motosiklet cinsi araçlar için ise ortalama yedi dakikadan az olamaz. Teknisyenlerin günlük muayene yapabileceği azami araç sayısı buna göre belirlenir.
(16) Ağır araç muayene teknisyenlerinin araç başına yapacakları muayene süreleri, muayene tekrarı hariç, boyut ölçümlerinde otomatik ölçüm yaparak sayısal değer elde edilebilen cihazlar kullanılmaması halinde ağır araçlar için ortalama otuz; kullanılması halinde ise ağır araç grubuna giren yarı römork, römork ve havalı fren sistemine sahip olmayan araçlar için ortalama yirmi, diğer ağır araçlar için ortalama yirmi beş dakikadan az olamaz. Teknisyenlerin günlük muayene yapabileceği azami araç sayısı buna göre belirlenir.
(17) Gerekli tüm izinlerin alınması ve muayenesi yapılacak en az yüz aracın bulunması halinde, kamu kurum/kuruluşu veya gerçek/tüzel kişilere ait araçların muayeneleri, resmî tatil günlerinde veya normal mesai saatleri dışında fazla mesai yapmak suretiyle sadece sabit muayene istasyonlarında, Bakanlığa bilgi vermek suretiyle yapılabilir.
(18) Seyyar araç muayene istasyonlarında muayene tekrarları hariç olmak üzere; bir amir yardımcısı ve bir teknisyen ile günde en fazla otuz iki, bir amir yardımcısı ve iki teknisyen ile günde en fazla altmış dört hafif araç muayenesi yapılabilir. Bu sayının hesaplanmasında iki adet traktör veya motorlu bisiklet veya motosiklet bir adet hafif araç olarak değerlendirilir. (Değişik cümle:RG-28/4/2023-32174) Traktör muayene istasyonlarında ise muayene tekrarları hariç olmak üzere bir amir yardımcısı ve iki teknisyen ile günde en fazla yüz yirmi sekiz traktör veya motorlu bisiklet veya motosiklet muayenesi yapılabilir.
(19) Muayene geçerlilik süresinin veya muayene tekrarına gelinmesi için verilen sürenin resmî tatil veya pazar gününe denk gelmesi durumunda, (Değişik ibare:RG-10/12/2024-32748) süre tatil gününü takip eden ilk iş günü olarak kabul edilir.
(20) Gerekli personelin sağlanması ve onayın alınmasını müteakip muayene istasyonları vardiya sistemi ile çalışabilir. Bakanlıkça gerek görülmesi halinde de araç muayene istasyonlarında vardiya sistemine geçilmesi zorunludur.
(21) Bakanlık işleticinin önceden bilgilendirilmesi suretiyle;
a) Tatil günlerinde belirlenen istasyonların çalıştırılması için re’sen talimat verebilir. İşletici bu talimatı, talimatı takip eden ilk tatil gününde,
b) Fazla mesai yapılması gereken hallerde belirlenen istasyonların çalıştırılması için re’sen talimat verebilir. İşletici talimatı takip eden en geç üçüncü iş gününde,
uygulamak zorundadır.
(22) Mesai saatinin bitimine otuz dakika kalıncaya kadar araç muayenesi amacıyla sabit araç muayene istasyonuna gelen bütün araçlara sıra numarası verilir ve sıra numarası verilen araçların muayene işlemi tamamlanmadan mesai sonlandırılmaz.
(23) Muayene kanalı özel olarak kimseye tahsis edilemez.
(24) Yapılan araç muayenesi sonucunda “emniyetsiz” veya “ağır kusur” sınıfına giren kusurları tespit edilen ve muayeneden geçemeyen araçların bir aylık süre içinde yapılacak muayene tekrarından muayene ücreti alınmaz. Muayene tekrarı, muayenenin yapıldığı aynı gün veya muayenenin yapıldığı tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde bir defaya mahsus olmak üzere muayenenin yapıldığı araç muayene istasyonunda veya başka bir araç muayene istasyonunda yapılır.
(25) Sadece traktör, motosiklet ve motorlu bisiklet türü araç muayenesini yapmak üzere; hafif ticari araçlar veya seyyar araç muayene istasyonlarını çeken araçlar seyyar traktör muayene istasyonu olarak kullanılabilir.
(26) Kurulması gereken asgari sayıdaki sabit istasyonların haricinde, istasyon yerlerine ilişkin hususlar hariç olmak üzere; şartname, sözleşme ve ilgili mevzuatta belirtilen diğer tüm şartların sağlanması halinde ilave sabit muayene istasyonu kurulmasına Bakanlık izin verir.
(27) Araç muayenelerinde parça sökme, takma veya tamirat işlemi yapılamaz ve yetkili servis ve/veya tamirhaneye yönlendirilemez.
(28) Araç muayene istasyonlarında sadece periyodik, özel, tespit, yola elverişlilik muayeneleri ile muayene tekrarı ve egzoz gazı emisyon ölçümü yapılabilir. İşletici veya alt işletici egzoz emisyon ölçümü yapmak isterse; egzoz gazı emisyon ölçümleri, 11/3/2017 tarihli ve 30004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği esasları doğrultusunda yapılır. Bu durumda, söz konusu Yönetmeliğe göre ayrıca yetki alınması zorunludur. Egzoz gazı emisyon ölçüm ücreti, bu konu ile ilgili mevzuat hükümlerine göre uygulanır.
(29) Muayene kanalında, yola elverişlilik muayenelerine ilişkin egzoz gazı ölçümü haricinde, Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği kapsamında egzoz gazı emisyon ölçümü yapılamaz.
(30) İmtiyaz sahibi firma; bu Yönetmelik hükümlerine, imtiyaz sözleşmesine, idari ihale şartları belgesine, tanıtım dokümanına, tesis ve işletme teknik şartnamesine uygun olarak araç muayene istasyonlarını işletmek zorundadır.
(31) İşletme şartlarına uyulmaması veya araç muayenelerinin 8 inci maddeye uygun bir şekilde yapılmaması durumunda üçüncü şahısların uğrayacağı zararlar konusunda işletici sorumludur ve hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
(32) İşleticiler, muayenesi yapılacak aracın muayenesi esnasında, muayene işlemlerinden kaynaklı oluşabilecek maddi hasar veya zarardan sorumludur. Hasar veya zararın tazmini idari yaptırım kararına engel teşkil etmez.
(33) 10 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen cihazlarda meydana gelecek arızaların gerçek zamanlı olarak bildirilmesi zorunludur.
İşletme süresi