Madde 8 — Çevresel etki değerlendirmesi
MADDE 8 – (1) Antarktika Andlaşma Bölgesinde gerçekleştirilecek faaliyetlere yönelik olarak çevresel etki değerlendirmesinin yapılması zorunludur. Faaliyete ilişkin olarak faaliyet sahibi tarafından Ek-1’de yer alan ön bildirim formu ve ilgili belgeler Bakanlığa sunulur.
(2) Sunulan ön bildirim formu ve ilgili belgeler Bakanlık tarafından üç etki kategorisinde değerlendirilir.
a) Göz ardı edilebilecek etki.
b) Önemli olmayan ve/veya kalıcı olmayan etki.
c) Önemli ve/veya kalıcı olan etki.
(3) Öngörülen faaliyetin etkisi göz ardı edilebilecek seviyede ise faaliyet sahibine Bakanlık tarafından faaliyetin gerçekleştirilmesinde sakınca olmadığına dair yazı verilir.
(4) Faaliyet önemli olmayan ve/veya kalıcı olmayan etkiye sahip ise Bakanlık tarafından faaliyet sahibinden ilk değerlendirme raporu istenir. İlk değerlendirme raporunda;
a) Faaliyetin kapsadığı sahanın mevkii bilgileri, başlangıç-bitiş süresi, konusu ve kısa özeti,
b) Faaliyetin, hem tek başına hem de diğer alanlarda gerçekleşen faaliyetlerle birlikte kümülatif etkilerinin değerlendirmesi,
c) Faaliyetin, Antarktika Andlaşma Bölgesinde gerçekleştirilen diğer bir faaliyeti olumsuz yönde etkileyip etkilemeyeceği,
ç) Faaliyetin, çevresel açıdan güvenli bir şekilde gerçekleştirileceğini teminen, teknolojik imkân ve prosedürlerin mevcut olup olmadığı,
d) Faaliyetin, olası olumsuz etkilerini önceden tespit etmek ve erken uyarı geliştirmek amacıyla; faaliyetin, Antarktika Çevresi üzerindeki etkisinin ayrıntılı değerlendirmesi yapılarak olası etkiler için alınması gereken önlemlerin tespiti; önlemlerin değerlendirilmesi ve doğrulanması için ilgili çevresel parametrelerin ve ekosistem bileşenlerinin izlenmesi ve izleme sonuçlarının paylaşılmasına yönelik taahhüt ve izleme planına ilişkin detaylar,
e) Olası kaza durumlarında, bu kazalara hızlı ve etkin şekilde müdahale edilebilmesi için yeterli kapasitenin olup olmadığı bilgisi,
yer alır.
(5) İlk değerlendirme raporuna göre çevresel açıdan sakınca oluşturabilecek projeler için gerekli önlemlerin alınması ya da alternatiflerin sunulması Bakanlık tarafından talep edilir. İzleme çalışmaları sonucunda, faaliyetin çevresel etki değerlendirmesinde belirtilen esaslara uygun olmadığının belirlenmesi halinde, olumsuz etkilerin en aza indirilmesi faaliyet sahibi tarafından sağlanır. Gerekli olduğu hallerde, faaliyet, Bakanlık tarafından askıya alınabilir, değiştirilebilir veya iptal edilebilir.
(6) Faaliyetin etkisi önemli ve/veya kalıcı ise kapsamlı çevresel etki değerlendirme raporu Bakanlık tarafından faaliyet sahibinden istenir. Kapsamlı ÇED raporu, Bakanlık web sayfasından ilan edilen Antarktika’da Çevresel Etki Değerlendirmesi Rehberi doğrultusunda hazırlanarak sunulur.
(7) Bakanlık, faaliyet türüne göre ek bilgi ve belgeler isteyebilir.
(8) Bakanlık tarafından uygun bulunan kapsamlı ÇED raporu taslağı Antarktika Andlaşması Danışma Toplantısından en az 120 gün önce taraf ülkelerin ve Komitenin görüşlerine Bakanlık tarafından iletilir. Kapsamlı ÇED raporları halkın erişimine ve taraf ülkelerin görüşüne açılır.
(9) Kapsamlı ÇED raporuna konu olan faaliyetin etkisinin değerlendirilmesi ve doğrulanması için temel çevresel göstergeler, faaliyet sahibince uygun şekilde izlenir. İzleme sonuçları, faaliyet sahibince Bakanlığa yıllık olarak en geç Ağustos ayı sonuna kadar raporlanır.
(10) İzleme çalışmaları sonucunda, faaliyetin çevresel etki değerlendirmesinde belirtilen esaslara uygun olmadığının belirlenmesi halinde, olumsuz etkilerin en aza indirilmesi faaliyet sahibi tarafından sağlanır. Gerekli olduğu hallerde, faaliyet, Bakanlık tarafından askıya alınabilir, değiştirilebilir veya iptal edilebilir. Bakanlık, gerekli görmesi halinde yeni bir kapsamlı ÇED raporu hazırlanmasını isteyebilir. Alanın eski haline getirilmesi faaliyet sahibi tarafından sağlanır.
(11) Nihai kapsamlı ÇED raporu, Antarktika Andlaşma Bölgesinde faaliyete başlanmadan en az 60 gün önce Bakanlık tarafından tüm taraf ülkelere dağıtılır.