Madde 32 — Doktora tezinin sonuçlandırılması
MADDE 32-(1) Doktora programındaki bir öğrencinin tezinin sonuçlanabilmesi için birbirinden farklı dönemlerde yapılmış ve başarılı olunmuş en az üç tez izleme komitesi raporu sunması gerekir.
(2) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları enstitü tarafından ilan edilen tez yazım kılavuzuna uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur.
(3) Doktora tez savunma jürisi, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az ikisi Üniversite dışından olmak üzere danışman dâhil beş asıl, biri aynı ana bilim dalından, diğeri ise Üniversite dışından olmak üzere iki yedek öğretim üyesinden oluşur. İkinci danışman oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir. Doktora tez jürisi, danışman ve ilgili enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda ilgili enstitü yönetim kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur.
(4) Öğrencinin tez çalışması ile ilgili danışman ve ana bilim/sanat dalı kurulu tarafından onaylanmış ve aşağıda enstitülere göre sıralanmış bentlerde belirtilen şartları yerine getirmesi kaydıyla doktora tez savunma jürisi kurulur.
a) Fen Bilimleri Enstitüsüne ilişkin şartlar şunlardır:
1) Fen bilimleri ve matematik temel alanı ile mühendislik temel alanında doktora çalışması yapan adaylar için; doktora tezinden üretilmiş olmak kaydıyla SCIE, SSCI veya AHCI kapsamındaki dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalenin olması zorunludur. Bu şartı sağlayamayan adaylar, birisi ESCI/Scopus ve birisi TR dizin kapsamındaki dergilerde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az iki adet makale yapmak zorundadır.
2) Mimarlık, planlama ve tasarım temel alanında doktora çalışması yapan adaylar için doktora tezinden üretilmiş olmak kaydıyla SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalenin olması zorunludur. Bu şartı sağlayamayan adaylar için; ESCI, Scopus veya TR dizin kapsamındaki dergilerde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az iki adet makale veya ESCI, Scopus veya TR dizin kapsamındaki dergilerde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalenin yanı sıra sanatsal niteliği haiz sergi ve bienal, trienal, gösteri, dinleti, festival veya karma sanatsal etkinliğe katılmış olması, tescil edilmiş ulusal veya uluslararası patent veya faydalı model sahibi olması, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ilgili kuruluşlar (meslek odaları, yerel yönetimler, kamu kurum ve kuruluşları, özel kurum ve kuruluşlar, uluslararası kurum ve kuruluşlar) tarafından düzenlenen, mimarlık, planlama, kentsel tasarım, peyzaj tasarımı, iç mimari tasarım, endüstri ürünleri tasarımı yarışmalarında ödül/mansiyon almış olması şartlarından en az birinin sağlanması gerekir.
b) Sağlık Bilimleri ile Halk Sağlığı Enstitülerine ilişkin şartlar şunlardır:
1) Doktora tez konusu veya doktora eğitimi alınan alan ile ilişkili bir konuda danışmanı ve ana bilim/sanat dalı başkanlığı tarafından onaylanmış olmak kaydıyla doktora eğitimi sürecinde SCIE, SSCI, AHCI ile ESCI veya Scopus kapsamındaki dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş/yayımlanmış en az bir adet makalenin olması gerekir.
2) (1) numaralı alt bentte belirtilen şartı sağlayamayan adayların hazırladığı doktora tez konusu veya doktora eğitimi alınan alan ile ilişkili olmak kaydıyla doktora eğitimi sürecinde TR dizin kapsamındaki dergilerde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az iki adet makale/TR dizin kapsamındaki dergilerde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalenin yanı sıra diğer uluslararası/ulusal endekslerde taranmış dergilerde yayıma kabul edilmiş/yayımlanmış bir makale veya bu Yönetmelikte belirtilmiş şartları haiz yayınevleri tarafından basılmış bir kitap veya kitap bölümü veya hakemli uluslararası bilimsel konferans, sempozyum veya kongrede sözlü olarak sunulan tam metin hâli yayımlanan tebliğ veya BAP, TÜBİTAK gibi ulusal/uluslararası kurum veya kuruluşların desteklediği tamamlanmış/devam eden projelerde araştırmacı/yürütücü olma şartlarından birini sağlaması gerekir.
c) Sosyal Bilimler ile Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitülerine ilişkin şartlar şunlardır:
1) Sosyal bilimler alanında (güzel sanatlar alanları hariç) doktora öğrencisinin tez çalışması veya doktora eğitimi aldığı ana bilim/sanat dalı ile ilgili bir konuda danışmanı ve ana bilim/sanat dalı başkanlığı tarafından onaylanmış olmak kaydıyla SCI, SCI-Expanded, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus kapsamındaki hakemli dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalesinin bulunması veya ulusal veya uluslararası bir patentin alınmış olması veya TR Dizin kapsamındaki bir dergide yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış iki adet makalesinin bulunması veya biri TR Dizin kapsamındaki bir dergide yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış olmak üzere, bu Yönetmelikte belirtilmiş şartları haiz yayınevleri tarafından basılmış bir kitap veya kitap bölümünün olması koşullarından en az birini yerine getirmesi gerekir.
2) Sosyal bilimler alanında doktora yapan bir öğrenci için doktora eğitimi alınan alanla doğrudan ilgili olmak koşuluyla BAP, TÜBİTAK veya benzeri ulusal/uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen bir projede yürütücü ve araştırmacı olarak görev almış ya da tez çalışmasını böyle bir proje kapsamında hazırlamış ise, TR Dizin kapsamındaki bir dergide yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalesinin bulunması da tez savunma jürisi kurulması ön şartını sağlaması için yeterli kabul edilir.
3) Güzel sanatlar alanında (müzik alanı hariç) doktora öğrencisinin tez çalışması veya doktora eğitimi aldığı ana bilim/sanat dalı ile ilgili bir konuda danışmanı ve ana bilim/sanat dalı başkanlığı tarafından onaylanmış, etkinlik jürisinin en az yarısının üniversitelerde görev yapan akademik personelden oluştuğu jürili bir karma sanat etkinliğine (sergi, bienal, festival ve benzeri) katılım şartı aranır. Ayrıca, adayın doktora öğrenimi süresince, doktora tez konusu veya ilgili alanla doğrudan ilişkili olmak kaydıyla, SCIE, SSCI, AHCI, ESCI, Scopus veya TR Dizin kapsamındaki dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalesi bulunmalıdır.
4) Güzel sanatlar müzik alanında doktora öğrencisinin tez çalışması veya doktora eğitimi aldığı ana bilim/sanat dalı ile ilgili bir konuda danışmanı ve ana bilim/sanat dalı başkanlığı ve doktora tez izleme komitesi tarafından onaylanmış bir karma sanat etkinliğine katılım şartı aranır. Ayrıca, adayın doktora öğrenimi süresince, doktora tez konusu veya ilgili alanla doğrudan ilişkili olmak kaydıyla, SCIE, SSCI, AHCI, ESCI, Scopus veya TR Dizin kapsamındaki dergilerden birinde yayıma kabul edilmiş veya yayımlanmış en az bir adet makalesinin bulunması gerekir.
5) Güzel sanatlar alanları dâhil tüm sosyal bilimler alanları için tez savunma jürisinin oluşturulması şartını sağlamak üzere yapılan bilimsel çalışmaların ortak yazarlı olması durumunda tez öğrencisinin başyazar olması zorunludur.
(5) Ön şart olarak kullanılacak kitap veya kitap bölümünün en az beş yıl ulusal/uluslararası düzeyde düzenli olarak faaliyet gösteren ve aynı alanda farklı yazarlara ait ulusal yayınevi için Türkçe, uluslararası yayınevi için diğer dillerde en az 20 kitap yayımlamış bir yayınevi tarafından basılmış olması gerekir.
(6) Tez çalışmasıyla ilgili yapılacak yayınlarda bir etik ihlal olan dilimleme (salami slicing) ihlaline yer verilmemesi gerekir.
(7) Ön şart olarak aranan bilimsel çalışmada öğrencilerin, Üniversitenin kendilerine tanımladığı kurumsal öğrenci e-posta hesaplarını kullanmaları ve ilgili enstitünün kendilerinden talep edeceği kurumsal bilgilere yer vermesi zorunludur.
(8) Tez çalışmasını tamamlayan öğrenci, tezin istenen sayıda nüshasını danışmanına teslim eder. Danışman, tezin savunmaya uygunluğu yönünden yazılı olarak belirttiği görüşünü ve teze ilişkin benzerlik raporunu doktora tez savunma jürisi teklifiyle birlikte enstitüye sunar.
(9) Doktora tez savunma jürisi teklifinin enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanması sonrasında, danışman tezi ve teze ilişkin benzerlik raporunu doktora tez savunma jürisi üyelerine iletir. Doktora tez savunma sınavı doktora tez savunma jürisinin enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanmasından sonra bir ay içerisinde yapılır. Danışmanın veya jüri üyelerinin, tez çalışmasında bir etik ihlalin varlığı yönündeki görüşleri, enstitü yönetim kurulunca ilgili etik kurulun görüşü alınarak uygun bulunduğu takdirde öğrenci savunma sınavına alınmaz.
(10) Doktora tez savunma sınavı, tez çalışmasının sunumu ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez savunma toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır. Tez savunma sınavlarının yüz yüze yapılması esastır. Ancak, zaruri hâllerde ilgili ana bilim/sanat dalı kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla danışman ve öğrencinin Üniversitede tez savunma sınavı için tahsis edilen mekânda bulunmaları kaydıyla diğer jürilerin tez savunma sınavına Üniversitenin sağlamış olduğu çevrim içi bir platform üzerinden katılmalarına karar verilebilir. Bu şekilde gerçekleştirilecek tez savunma sınavlarında uyulması gereken esaslar Senato tarafından belirlenir.
(11) Doktora tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Tezi kabul edilen öğrenciler başarılı olarak değerlendirilir. Bu karar, enstitü ana bilim/sanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç iş günü içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunmaya katılmayan veya başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. Lisans derecesi ile doktoraya kabul edilmiş olanlardan tezde başarılı olamayanlar için talepleri hâlinde 22 nci maddenin altıncı fıkrasına göre tezsiz yüksek lisans diploması verilir.
(12) Kabul edilen tezlerde, tezin kabul onay sayfasında jüri üyelerinin imzaları bulunur. Oy çokluğu ile kabul edilen tezlerde, muhalif üye/üyeler kabul onay sayfasını imzalar, isterlerse onay sayfasına olumsuz ibaresini koyabilirler.
Doktora diploması