Madde 3 — Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun hükümleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 30 ila 54 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

*Tanımlar ve kısaltmalar*

*MADDE 4*- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) 112 acil çağrı merkezleri: Acil çağrıları karşılamak üzere büyükşehir belediyesi olan illerde valiliklerin yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı bünyesinde, diğer illerde ise valilikler bünyesinde kurulan merkezleri,

b) Acil durum: Toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi gerektiren olayları ve bu olayların oluşturduğu kriz hâlini,

c) Acil yardım: Afet ve acil durum hâllerinde; arama, kurtarma, tıbbi ilk yardım ve tedavi, defin, salgın hastalıkları önleme, yiyecek, içecek ve giyecek temini, acil barındırma, ısıtma, aydınlatma, ulaştırma, enkaz kaldırma, altyapıyı asgari seviyede çalışır hâle getirme, akaryakıt, LPG ve benzeri acil hizmet ve ihtiyaçların karşılanması ve bu konularda yapılacak her türlü iş, işlem, tahsis, kiralama, satın alma, hibe, kamulaştırma ve benzeri faaliyetleri,

ç) AFAD gönüllüsü: Tamamıyla kendi isteği doğrultusunda dayanışma ve yardımlaşma amacıyla kişisel çıkar gözetmeksizin hiçbir maddi beklentisi olmadan, sadece topluma faydalı olmak arzusuyla fiziksel gücünü, zamanını, bilgi birikimini, yeteneğini ve deneyimini kullanarak afet ve acil durum öncesinde, sırasında ve sonrasında toplum hizmeti çalışmalarına katkı sağlayan fiil ehliyetine sahip kişileri,

d) Afet: Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan, etkilenen toplumun baş etme kapasitesinin yeterli olmadığı doğa, teknoloji veya insan kaynaklı olayları,

e) Afet grubu: Afet ve acil durumlarda, TAMP kapsamında ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının yürüttükleri çalışmaların niteliğine göre oluşturulan grupları,

f) Afet grubu sekretarya yetkilisi: Afet grubunun yönetim ve yazışmalarında görev alan ana çözüm ortağı ile destek çözüm ortaklarının uygun nitelik ve donanıma sahip personelini,

g) Afet senaryosu: Afet riskinin belirlenmesi çalışmaları sonucunda elde edilen farklı büyüklük ve konumlardaki tehlikelerin gerçekleşmesi hâlinde meydana gelebilecek zarar ve kayıpları tahmin etmeye yarayan çalışmayı,

ğ) Afet ve acil durum faaliyetleri ödeneği: 5902 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinde yer alan ödeneği,

h) Afet ve Acil Durum Kurulu: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince oluşturulan Kurulu,

ı) Afet ve acil durum müdahale hizmetleri: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yapmış olduğu çalışmaların yanı sıra TAMP gereğince oluşturulan afet grupları tarafından yerine getirilen faaliyetleri,

i) Afet ve acil durum toplanma alanları: Afet ve acil durumlar sonrasında geçici barınma merkezleri hazır olana kadar geçecek süre içinde yaşanacak paniği önlemek ve sağlıklı bilgi alışverişini sağlamak amacıyla halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak toplanabileceği erişilebilir ve güvenli alanları,

j) Afet ve acil durum yönetim merkezi: Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezi,

k) Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi: Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Başkanlık tarafından geliştirilen, afet ve acil durumlarda tüm kaynakları etkin bir şekilde yönetebilen, karar destek mekanizmalarına sahip internet ağı tabanlı bir uygulamayı içeren afet yönetimi ve karar destek sistemini,

l) Afet zarar tespit raporu: Afet ve acil durumların fiziksel varlıklarda yarattığı tahribatın parasal karşılığının yer aldığı raporu,

m) Ana çözüm ortağı: Afet grubunun yürüteceği hizmetlere ilişkin koordinasyondan sorumlu olan bakanlıklar ile kurum ve kuruluşları,

n) Bakan: İçişleri Bakanını,

o) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,

ö) Başkan: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanını,

p) Başkanlık: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığını,

r) Destek çözüm ortağı: Afet gruplarında ana çözüm ortağı olarak görev alan bakanlıklar ile kurum ve kuruluşların koordinasyonunda, çalışmalarda görev alan paydaşları,

s) Destek iller: Ana çözüm ortaklarının illerde bulunan idari yapılanmalarına göre afet ve acil durumdan etkilenen illere destek vermekle yükümlü olacak diğer il gruplarını,

ş) Dezavantajlı grup: Afet tehlike ve riskleri karşısında bulundukları ortam ve durumlar nedeniyle kırılganlık gösteren; fiziksel, sosyal, ekonomik, kültürel ve çevresel koşulları nedeniyle zarar görebilirlik riski daha yüksek olan grup ve topluluklar ile hassas, kırılgan, incinebilir, özel gereksinimli ve risk altındaki grupları,

t) Ekip: Afet gruplarının görevlerini yerine getirmek amacıyla oluşturulmuş alt çalışma birimini,

u) Erişilebilirlik: Binaların, açık alanların, ulaşım ve bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin, dezavantajlı gruplar tarafından güvenli ve bağımsız olarak ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını,

ü) Erken uyarı sistemi: Belirli bir tehlike veya tehdidin algılanması, değerlendirilmesi, ilgili kurum, kuruluş ve kişilere ulaştırılarak halka zamanında bilgi verilmesi amacıyla kurulmuş olan sistemi,

v) Geçici döküm sahaları: Enkaz kaldırma çalışmalarının aciliyeti bakımından afet atıklarının yönetimini sağlamak amacıyla gerçekleştirilmesi gereken geri kazanım ve bertaraf çalışmaları başlatılana kadar atıkların biriktirileceği, afet öncesinde ve ihtiyaç duyulması hâlinde sonrasında valilikler koordinasyonunda belirlenen sahaları,

y) Gönüllü: Aktif olarak gönüllülük faaliyetini yürüten gerçek kişiyi,

z) Haber alma ve yayma sistemi: Erken uyarı sistemlerinden alınan, risk değerlendirmesi yapılmış anlamlı tehlike haberlerini ikaz ve alarm sisteminin bileşenlerine aktaran ve Başkanlık tarafından ülke çapında kurulmuş olan haber alma ve yayma sistemini,

aa) Hazırlık: Afet ve acil durumlara etkin bir müdahale amacıyla önceden yapılan her türlü faaliyetleri,

bb) İkincil afet: Bir afetin etkisi veya tetiklemesiyle meydana gelen diğer afet ve acil durum hâllerini,

cc) İyileştirme: Afet ve acil durum sebebiyle bozulan hayatın normalleştirilmesine yönelik faaliyetleri ve yeniden yapılanmayı,

çç) KBRN: Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer kelime grubunun kısaltmasını,

dd) Konuşlanma alanı: Müdahale faaliyetlerini yürütmek amacıyla yerleşilen belirli bir yer veya bölgeyi,

ee) Koordinasyon ekipleri: Ulusal düzeyde ana çözüm ortaklarının afet ve acil durum yönetim merkezinde afet grubunun ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının katılımı ile oluşturulan ve müdahale sürecini yöneten idari ekipleri,

ff) Kritik tesis: Alışılagelen ve acil durum gerektiren olağanüstü durumlarda toplumun ihtiyaçlarını sürdürmesi, can ve mal kaybının azaltılması için gerekli olan birincil öneme sahip; kentsel, sosyal ve teknik altyapılar ile sistemleri,

gg) Kültür varlıkları: Tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıkları,

ğğ) Medikal kurtarma: Afetlerde ve acil durumlarda, hasta ve yaralılara sağlık personeli tarafından olay yerinde başlatılan ve uygun sağlık tesisi veya ekiplerine teslim edilinceye kadar devam eden acil tıbbi müdahaleyi,

hh) Meteorolojik karakterli doğal afet: Meteorolojik şartlar ile doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olan doğa kaynaklı afetlerin tamamı,

ıı) Müdahale: Afetlerde ve acil durumlarda can ve mal kurtarma, sağlık, iaşe, ibate, nakliye, güvenlik, mal ve çevre koruma, sosyal ve psikolojik destek hizmetlerinin verilmesine yönelik çalışmaları,

ii) Ön iyileştirme: Afet ve acil durum nedeniyle bozulan yaşam şartlarının normalleştirilmesine yönelik olayın meydana gelmesinden sonra başlayan, kısa dönemde yapılan iyileştirme faaliyetlerini,

jj) Psikiyatrik tedavi ve terapi hizmetleri: Afetten etkilenen kişiler arasında yaşanılan yoğun psikolojik tepkiler göstererek günlük işlevselliklerini yerine getirme konusunda ciddi sorunlar yaşayan ve/veya hâlihazırda ruhsal bozukluğu olan insanlar için sunulan ilaçlı tedavi ya da ilaçsız terapi yöntemlerinin kullanıldığı sağlık hizmetlerini,

kk) Psikososyal analiz: Afetzedelere ve afet çalışanlarına yönelik psikososyal destek hizmetlerinin başlatılması ve sürdürülmesi için afetin birey, grup ve topluluklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerinin ortaya çıkarılması amacıyla ilgili afet grubu öncülüğünde gerçekleştirilen analiz çalışmalarını,

ll) Psikososyal destek: Psikolojik ya da psikiyatrik tedavi amacı gütmeyen afet ve acil durum sonrası ortaya çıkabilecek psikolojik uyumsuzlukların, bozuklukların önlenmesi, aile ve toplum düzeyinde ilişkilerin yeniden kurulması, geliştirilmesi, etkilenenlerin normal yaşamlarına geri dönme sürecinde kendi kapasitelerini fark etmeleri ve güçlenmelerinin sağlanması, toplumda gelecekte ortaya çıkması muhtemel afet ve acil durumlarla başa çıkma, iyileşme, toparlanma becerilerinin arttırılması ve yardım çalışanlarının desteklenmesini içeren ve afet döngüsünün her aşamasında yürütülen çok disiplinli hizmetlerin tümünü,

mm) Sağlık ürünü: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayımlanan Afet ve Acil Durum Hallerinde Yurt Dışından Yapılacak Sağlık Ürünlerinin Bağışlarına İlişkin Kılavuz kapsamında yer alan ürünleri,

nn) Saha destek ekipleri: Afet gruplarının alanında uzman personelinden oluşan ve müdahale faaliyetlerini yürütmek üzere afet ve acil durumdan etkilenen yerlere görevlendirilen ekipleri,

oo) Servis: Müdahale organizasyonu içerisinde yer alan afet gruplarının bağlı olduğu ana yönetim birimlerini,

öö) Seviye: Meydana gelen afet ve acil durum sonrasında yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde kapasitenin müdahale faaliyetlerine dahil olacağı afet yönetimi aşamaları ile olay etki seviyesini,

pp) Tahliye: Afet ve acil durum hizmetleri kapsamında, boşaltılması gereken yapıların veya bir bölgenin, önceden belirlenmiş yollar kullanılarak hızlı ve düzenli bir şekilde boşaltılıp güvenli yerlere nakledilmesi işlemini,

rr) TAMP: Türkiye Afet Müdahale Planını,

ss) Teknik altyapı: Kamu veya özel sektör tarafından yapılacak elektrik, petrol ve doğalgaz iletim ve dağıtım hatları, içme ve kullanma suyu ile yer altı ve yer üstü her türlü arıtma, kanalizasyon, atık işleme tesisleri, trafo, her türlü enerji, ulaştırma, haberleşme gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık ve kapalı otopark kullanışlarına verilen genel ismi,

şş) Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu: 49 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesi gereğince oluşturulan kurulu,

tt) Ulusal Afet Müdahale Sistemi: TAMP ile ulusal ve yerel düzey planların oluşturduğu sistemi,

uu) Ulusal Bütünleşik Erken Uyarı Sistemi: Halkın can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla tehlikeleri önceden haber vermek üzere; ülkemizde bulunan tüm erken uyarı sistemleri, haber alma ve yayma sistemi ile ikaz ve alarm sistemlerinin entegrasyonuyla ülke çapında oluşturulan sistemi,

ifade eder.