Madde 45 — Fikri ve sınai mülkiyet hakları
MADDE 45 - (1) Araştırma altyapısı tarafından yürütülen faaliyetler sırasında ortaya çıkan her türlü buluş üzerindeki haklar araştırma altyapısına aittir. Bu haklar kısmi veya tam olarak sözleşme yapılarak buluş sahibine devredilebilir.
(2) Araştırma altyapısında yapılan faaliyetler sonucunda ortaya çıkan buluş, buluş sahibi tarafından yazılı olarak ve geciktirmeksizin araştırma altyapısına bildirilir. Buluş birden çok kişi tarafından gerçekleştirilmişse, bu bildirim birlikte yapılır.
(3) Buluş bildiriminde; buluş sahiplerinin adları ve buluş üzerindeki katkı payları, buluşun konusu, teknik problem, bu problemin çözümü ve buluşun nasıl gerçekleştirilmiş olduğu ile buluşun serbest buluş niteliği olup olmadığı ve bunun gerekçeleri açıklanır. Buluşun daha iyi açıklanması bakımından varsa gerekli diğer bilgi ve belgeler de verilir.
(4) Araştırma altyapısı, buluş bildiriminin kendisine ulaştığı tarihi, bildirimde bulunan kişi veya kişilere geciktirmeksizin ve yazılı olarak bildirir.
(5) Araştırma altyapısı buluş bildiriminde eksiklik tespit etmesi durumunda, bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde, buluş sahibine eksikliklerin giderilmesi için bildirimde bulunur. Aksi takdirde buluş bildiriminin usulüne uygun olarak yapıldığı kabul edilir. Buluş sahibi, tespit edilen eksiklikleri, bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde giderir. Aksi takdirde mevcut buluş bildirimi kapsamında işlemler devam ettirilir.
(6) Araştırma altyapısına bildirim yapılmaksızın yurt içi veya dışında patent başvurusu yapılmışsa, buluş sahibi tarafından bir ay içerisinde başvuru yapıldığına dair araştırma altyapısına bildirim yapılır. Araştırma altyapısı, buluş üzerinde hak sahipliği talebinde bulunması durumunda, buluş bildiriminin araştırma altyapısına ulaştığı tarihten itibaren iki ay içerisinde hak sahipliğine ilişkin kararını buluş sahibine bildirir. Araştırma altyapısı bildirim tarihinden itibaren üç ay içerisinde patent başvurusu yapmakla yükümlüdür. Aksi takdirde buluş, serbest buluş niteliği kazanır.
(7) Araştırma altyapısı, kendisine bildirimi yapılan buluş veya başvurulara ilişkin değerlendirmede, hak sahipliği kararıyla birlikte buluşun gizli tutulması yönünde karar alabilir. Bu karar, altıncı fıkrada belirtilen sürede, gerekçeleriyle birlikte buluş sahibine bildirilir.
(8) Altıncı fıkra kapsamında patent başvurusu yapılmışsa, araştırma altyapısı iki ay içerisinde başvurunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesi ve işlem görmesi için ilgili kurumlar nezdinde girişimlerde bulunur. Aksi takdirde buluşun serbest buluş olduğu kabul edilir.
(9) Araştırma altyapısının hak sahipliği talebine karşı buluş sahibi, buluşunun serbest buluş olduğunu ileri sürerek hak sahipliğine ilişkin kararın bildirim tarihinden itibaren bir ay içerisinde araştırma altyapısına itiraz edebilir. Yapılan itiraz, araştırma altyapısı tarafından iki ay içerisinde karara bağlanır. Aksi takdirde buluş, serbest buluş niteliği kazanır. Verilen karar gerekçeleriyle birlikte 15 gün içerisinde buluş sahibine bildirilir.
(10) Araştırma altyapısı, başvurudan veya patent hakkından vazgeçmek isterse veya buluş, patent başvurusu yapıldıktan sonra serbest buluş niteliği kazanırsa, araştırma altyapısı öncelikle buluş sahibine başvuru veya patent hakkını üç ay içerisinde devralmasını teklif eder. Buluş sahibinin teklifi kabul etmesi durumunda haklar buluş sahibine bedelsiz olarak devredilir. Bu durumda araştırma altyapısı, buluş sahibine patent alınması ve korunması için gerekli olan belgeleri verir. Araştırma altyapısı, başvuru veya patent hakkını buluş sahibine devretmesi durumunda inhisari nitelikte olmayan kullanma hakkını uygun bir bedel karşılığında saklı tutabilir. Buluş sahibinin teklifi kabul etmemesi durumunda patent başvurusu veya patent üzerindeki tasarruf yetkisi araştırma altyapısına ait olur.
(11) Buluşun kamu düzeni, milli güvenlik, askeri güvenlik unsurları içermesi veya ülke menfaatleri aleyhine kullanılması ihtimali durumlarında buluş üzerindeki haklar araştırma altyapısına aittir, buluş sahibine devredilemez.
(12) Araştırma altyapısının buluş üzerindeki haklarını kısmi veya tam olarak buluş sahibine devretmesi için aşağıdaki hususları içeren sözleşme yapılır:
a) Buluş üzerindeki haklar ve elde edilecek lisans gelirlerinin paylaşımı,
b) Hak sahiplerinin birbirlerine ve araştırma altyapısına karşı sorumlulukları,
c) Hak sahipliğinin üçüncü taraflara devrine ilişkin hususlar,
ç) Anlaşmazlıklara ilişkin hususlar,
d) Diğer hususlar.
(13) Araştırma altyapısına ait buluşun ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecek gelirin en az %20’si en fazla %50’si buluş sahibine verilir. Bu oranı %20’ye kadar artırmaya Komisyon yetkilidir. Müdürlük, buluş sahibiyle müzakere ederek buluşun ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecek gelirin ne kadarının buluş sahibine verileceğini belirler ve onay için yönetim kuruluna sunar.
(14) Buluş sahibinin birden fazla kişi olması halinde buluş sahiplerine verilecek miktar, buluş sahipleri arasında yapılan protokole göre paylaştırılır. Protokol olmaması halinde söz konusu miktar buluş sahipleri arasında eşit olarak paylaştırılır.
(15) Araştırma altyapısının taraf olduğu sözleşmelere dayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkması muhtemel buluşlar üzerindeki haklar sözleşmeyle düzenlenir.
(16) Araştırma altyapısı, elde edilen patent ve buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satış yapabilir.
(17) Yeterliğin iptali ve tüzel kişiliğin sona ermesi halinde altyapıya ait olan fikri hakların öncelikle buluş sahibine halin icabına uygun bedel ile devri esastır. Buluş sahibine devredilmemesi durumunda ilgili yükseköğretim kurumuna devri yapılır. Ortak araştırma altyapılarında ise ortaklık protokolü dikkate alınarak tasfiye sürecine ilişkin hükümler uygulanır.